Penis protezi, ilaçlara ve diğer tedavilere yanıt vermeyen sertleşme sorunu olan erkeklerde, penisin sertleşme dokularının içine yerleştirilerek istenildiğinde cinsel ilişki için yeterli sertlik sağlayan tıbbi bir cihazdır. Halk arasında mutluluk çubuğu olarak da bilinen penis protezi, sertleşme sorununda diğer seçeneklerin yetersiz kaldığı durumlarda kalıcı bir çözüm sunar. Protez ameliyatı, sertleşme dokularını kullandığı için kişinin kendi doğal sertleşme yeteneğini geri dönüşsüz şekilde ortadan kaldırır ve bu nedenle ayrıntılı bir değerlendirme sonrasında verilmesi gereken önemli bir karardır.
Bu yazıda penis protezinin ne olduğunu, kimlere uygulandığını, ameliyatın nasıl yapıldığını, bükülebilir ve şişirilebilir protezler arasındaki farkı, ameliyat ve hastanede kalış süresini, protezin ne zaman kullanılmaya başlandığını, protezin ömrünü, iyileşme sürecini ve olası riskleri ayrıntılı olarak anlatıyoruz.
Penis Protezi Nedir?
Penis protezi, penisin içindeki iki süngerimsi sertleşme dokusunun içine ameliyatla yerleştirilen silindir şeklindeki parçalardan oluşan ve kişinin istediği zaman penisi sertleştirip gevşetebilmesini sağlayan bir tıbbi cihazdır. Doğal sertleşme, penise gelen kanın bu iki süngerimsi dokuyu doldurması ve kanın penis içinde tutulmasıyla gerçekleşir. Damar, sinir ya da doku hasarı nedeniyle bu mekanizma bozulduğunda sertleşme sorunu ortaya çıkar. Penis protezi, sertleşme dokularının içine yerleştirilen silindirler aracılığıyla bu mekanizmanın yerini alır. Protezler, vücutla uyumlu, uzun süre bozulmadan kalabilen silikon ve benzeri malzemelerden üretilir.
Bükülebilir protezler, elle yukarı ya da aşağı bükülerek kullanılan yarı sert çubuklardan oluşur. Şişirilebilir protezlerde ise torbaya yerleştirilen küçük bir pompaya basılarak sıvı silindirlere aktarılır ve penis sertleşir. Protez yerleştirildikten sonra penis istenildiği zaman sertleştirilebilir ve sertlik, cinsel ilişki boyunca istenildiği kadar korunabilir. Penis protezi, penisin hissini, boşalmayı ve orgazmı ortadan kaldırmaz. Protez ameliyatı sırasında sertleşme dokuları kullanıldığı için protez çıkarılsa bile kişinin doğal sertleşme yeteneği geri gelmez.
Bu nedenle penis protezi, sertleşme sorununun diğer tüm tedavi seçenekleri denendikten ya da uygun olmadığı anlaşıldıktan sonra değerlendirilir. Ameliyat kararı, hasta ve mümkünse eşiyle birlikte, beklentiler ayrıntılı olarak konuşulduktan sonra verilir.
Penis Protezi Kimlere Uygulanır?
Penis protezi, ağızdan alınan sertleştirici ilaçlara ve penis içine uygulanan iğne tedavilerine yanıt vermeyen ya da bu tedavileri kullanamayan, ileri derecede sertleşme sorunu olan erkeklere uygulanır. Sertleşme sorunu olan erkeklerde tedaviye genellikle yaşam tarzı değişiklikleri, ağızdan alınan ilaçlar, şok dalga tedavisi ve penis içi iğneler gibi daha az girişimsel yöntemlerle başlanır. Bu yöntemlerle yeterli sertlik sağlanamayan erkeklerde penis protezi kalıcı bir seçenek olarak gündeme gelir. Uzun süredir şeker hastalığı olan ve damar ile sinir hasarı nedeniyle sertleşme sorunu ilerlemiş erkekler protezin sık uygulandığı gruplardandır.
Prostat ya da mesane kanseri nedeniyle yapılan ameliyatlar ve ışın tedavisi sonrasında sertleşme yeteneğini kaybeden erkeklerde de protez önemli bir seçenektir. Omurilik yaralanması ve bazı sinir sistemi hastalıkları nedeniyle sertleşme sağlanamayan erkeklerde de protez uygulanabilir. Penis eğriliği hastalığına ilerlemiş sertleşme sorunu eşlik eden erkeklerde protez ve eğrilik düzeltmesi aynı ameliyatta yapılabilir. Uzamış sertleşme sonrasında sertleşme dokuları hasar görmüş erkeklerde de protez gerekebilir. Sertleşme sorunu ağırlıklı olarak ruhsal nedenlere bağlı olan erkeklerde önce psikolojik destek ve cinsel terapi önerilir.
Aktif idrar yolu ya da deri enfeksiyonu olan ve kan şekeri kontrol altına alınmamış erkeklerde ameliyat bu sorunlar düzelene kadar ertelenir. El becerisi ya da algılama sorunları nedeniyle pompa kullanamayacak erkeklerde bükülebilir protezler tercih edilebilir. Ameliyat öncesinde sertleşme sorununun nedeni ayrıntılı olarak değerlendirilir ve hastanın beklentileri gerçekçi bir şekilde konuşulur.
Penis Protezi Ameliyatı Nasıl Yapılır?
Penis protezi ameliyatı, genel ya da spinal anestezi altında penis ile torbanın birleştiği yerde ya da kasık bölgesinde yapılan küçük bir kesiden sertleşme dokularının zarının açılması, dokuların uygun boyutta genişletilip ölçülmesi ve silindirlerin bu dokuların içine yerleştirilmesi şeklinde yapılır. Penis protezi nasıl yapılır sorusunun cevabı, ameliyatın enfeksiyonu önlemeye yönelik çok sıkı temizlik kuralları altında, protezin parçalarının dokulara uygun şekilde yerleştirilmesiyle yürütülmesidir. Ameliyattan önce cilt özel solüsyonlarla temizlenir ve enfeksiyonu önlemek için antibiyotik uygulanır. Hasta anestezi aldıktan sonra mesaneye bir sonda yerleştirilir.
Kesi çoğu zaman penisin alt yüzünde torbayla birleştiği yerden, bazı hastalarda ise göbek altından ya da kasık bölgesinden yapılır. Penisin içindeki iki sertleşme dokusunu saran sert zar, her iki tarafta ayrı ayrı küçük kesilerle açılır. Sertleşme dokuları özel genişleticilerle protez silindirlerinin yerleşebileceği şekilde hazırlanır. Dokuların uzunluğu ölçülerek hastaya en uygun boyuttaki silindirler seçilir. Silindirler sertleşme dokularının içine yerleştirilir ve zar dikişlerle kapatılır. Şişirilebilir üç parçalı protezlerde pompa torbanın içine, sıvı haznesi ise karın alt bölgesinde kasların altına yerleştirilir.
Protezin parçaları arasındaki ince borular birbirine bağlanır ve protez ameliyat sırasında şişirilip söndürülerek test edilir. Kesi katlar hâlinde eriyen dikişlerle kapatılır ve penis iyileşme sürecinde doğru pozisyonda kalacak şekilde sabitlenir. Ameliyat boyunca ve sonrasında enfeksiyonu önlemeye yönelik önlemler titizlikle sürdürülür.
Bükülebilir ve Şişirilebilir Penis Protezi Farkı Nedir?
Bükülebilir ve şişirilebilir penis protezi farkı, bükülebilir protezlerin sürekli yarı sert durumda kalan ve elle yukarı ya da aşağı bükülerek kullanılan çubuklardan oluşması, şişirilebilir protezlerin ise torbadaki bir pompaya basılarak sertleştirilen ve kullanım sonrasında söndürülerek tamamen yumuşak hâle getirilebilen sistemler olmasıdır. Bükülebilir protez, içinde esnek bir iç yapı bulunan iki yarı sert silikon çubuktan oluşur.
Cinsel ilişki öncesinde penis elle yukarı doğru bükülür, ilişki sonrasında ise aşağı doğru bükülerek giysi içinde gizlenir. Bu protezlerde mekanik bir parça bulunmadığı için arıza olasılığı çok düşüktür ve kullanımı son derece basittir.
Ancak penis her zaman yarı sert olduğu için giysi altında gizlemek daha zor olabilir ve sertlik doğal sertleşmeye göre daha az doğal hissedilir. Şişirilebilir protezler, penisteki silindirler, torbadaki pompa ve çoğu modelde karın içindeki bir sıvı haznesinden oluşur. Pompaya birkaç kez basıldığında hazneden silindirlere sıvı aktarılır ve penis doğal sertleşmeye çok yakın şekilde sertleşir. Pompa üzerindeki bir düğmeye basıldığında sıvı hazneye geri döner ve penis tamamen gevşek hâle gelir. Şişirilebilir protezlerde penis gevşekken doğal görünüm sağlanır ve dışarıdan protez varlığı fark edilmez.
Bu protezler mekanik parçalar içerdiği için yıllar içinde parça yıpranması ya da sıvı kaçağı gibi arızalar görülebilir. Pompanın kullanılabilmesi için belirli bir el becerisi gereklidir. El becerisi sınırlı olan, daha önce karın ameliyatı geçirmiş ya da daha basit bir sistem isteyen erkeklerde bükülebilir protezler uygun olabilir. Protez türü, hastanın beklentileri, sağlık durumu ve yaşam tarzı değerlendirilerek birlikte seçilir.
Penis Protezi Ameliyatı Kaç Saat Sürer?
Penis protezi ameliyatı, protezin türüne ve penisteki dokuların durumuna bağlı olarak çoğu zaman bir ile iki saat arasında sürer. Ameliyat süresine anestezi hazırlığı ve enfeksiyonu önlemeye yönelik ayrıntılı cilt temizliği için geçen zaman da eklenir. Bükülebilir protezlerin yerleştirilmesi, pompa ve hazne gerektirmediği için genellikle daha kısa sürer. Üç parçalı şişirilebilir protezlerde pompanın ve sıvı haznesinin de yerleştirilmesi nedeniyle ameliyat daha uzun sürer. Sertleşme dokularında yara dokusu bulunan erkeklerde dokuların genişletilmesi daha güç ve zaman alıcıdır.
Uzamış sertleşme geçirmiş ya da daha önce protezi çıkarılmış erkeklerde yoğun yara dokusu nedeniyle ameliyat belirgin şekilde uzayabilir. Penis eğriliği hastalığı olan erkeklerde protez yerleştirildikten sonra eğriliğin düzeltilmesi için ek işlemler gerekebilir. Daha önce karın ya da leğen bölgesinden ameliyat geçirmiş erkeklerde sıvı haznesinin yerleştirileceği alanın hazırlanması süreyi etkileyebilir. Protez değişimi yapılan ameliyatlarda eski protezin çıkarılması ve bölgenin temizlenmesi ek zaman gerektirir.
Ameliyat sonunda protezin düzgün çalıştığının kontrol edilmesi de sürenin bir parçasıdır. Ameliyattan sonra hasta uyandırma odasında izlenir ve ardından servise alınır. Hasta yakınlarına ameliyat öncesinde yaklaşık süre hakkında bilgi verilir.
Penis Protezi Ameliyatı Sonrası Hastanede Kaç Gün Kalınır?
Penis protezi ameliyatı sonrası hastanede kalış süresi, sorunsuz seyreden ameliyatlarda çoğu zaman bir ile iki gündür. Ameliyattan sonraki ilk saatlerde hastanın ağrısı, kanama durumu ve genel durumu yakından izlenir. Mesaneye takılan sonda genellikle ameliyattan sonraki gün çekilir ve hastanın rahatça idrar yapabildiği kontrol edilir. Enfeksiyonu önlemek amacıyla hastanede kalış süresince damar yoluyla antibiyotik verilir. Ağrı, damar yoluyla ve ağızdan verilen ağrı kesicilerle kontrol altına alınır. Penis ve torbadaki şişliği azaltmak için bölgeye aralıklı soğuk uygulama yapılır.
Bazı hastalarda ameliyat bölgesine yerleştirilen ince bir dren varsa gelen sıvı azaldığında çekilir. Hasta ertesi gün yürüyebilir ve kendi ihtiyaçlarını karşılayabilir hâle gelir. Taburculuk öncesinde hastaya yara bakımı, antibiyotik kullanımı ve dikkat edilmesi gereken belirtiler ayrıntılı olarak anlatılır. Şişirilebilir protezlerde ilk haftalarda pompanın torbada doğru konumda kalması için yapılması gerekenler de gösterilir. Şeker hastalığı ya da başka ciddi hastalıkları bulunan erkeklerde izlem süresi biraz daha uzun tutulabilir. Kanama, idrar yapamama ya da ateş gibi sorunlar gelişirse hastanede kalış süresi uzar.
Penis Protezi Ne Zaman Kullanılmaya Başlanır?
Penis protezi, dokuların iyileşmesi ve şişliğin geçmesi için çoğu zaman ameliyattan dört ile altı hafta sonra, kontrol muayenesinde kullanım eğitimi verildikten sonra kullanılmaya başlanır. Ameliyattan sonraki ilk haftalarda penis ve torbada şişlik, hassasiyet ve morarma bulunur. Bu dönemde protezin kullanılması ağrıya yol açabilir ve dokuların iyileşmesini olumsuz etkileyebilir. Kesilerin tam olarak kapanması ve protezin çevresindeki dokuların protezi sarması için belirli bir süre beklenir. Kontrol muayenesinde kesi yerinin iyileştiği, şişliğin azaldığı ve enfeksiyon bulgusu olmadığı değerlendirilir.
Şişirilebilir protezlerde hekim, hastaya pompanın nasıl kullanılacağını muayenehanede uygulamalı olarak öğretir. Hasta pompaya kaç kez basacağını, penisin ne zaman yeterince sertleştiğini ve protezi nasıl söndüreceğini deneyerek öğrenir. İlk kullanımlarda pompanın bulunması ve çalıştırılması biraz zaman alabilir, ancak birkaç denemeden sonra kolaylaşır. Bazı merkezlerde dokuların genişlemesini desteklemek için ilk haftalarda protezin günde bir iki kez kısa süreli şişirilmesi önerilebilir.
Bükülebilir protezlerde de cinsel ilişkiye başlamadan önce benzer şekilde iyileşme süresinin tamamlanması beklenir. Cinsel ilişkiye ilk dönemlerde nazik şekilde başlanması ve rahatsızlık hissedildiğinde ara verilmesi önerilir. Protezle cinsel yaşama tam uyum sağlanması birkaç ay sürebilir.
Penis Protezinin Ömrü Ne Kadardır?
Penis protezinin ömrü, protezin türüne ve kullanım koşullarına bağlı olarak değişir, ancak çoğu protez uzun yıllar boyunca, sıklıkla on yılı aşkın süre sorunsuz şekilde çalışır. Bükülebilir protezlerde mekanik bir parça bulunmadığı için arıza olasılığı çok düşüktür ve enfeksiyon gelişmediği sürece protez çoğu zaman ömür boyu kullanılabilir. Şişirilebilir protezlerde pompa, borular ve silindirler gibi hareketli parçalar bulunduğu için yıllar içinde yıpranma görülebilir. Bu protezlerde en sık görülen arızalar, sıvı kaçağı, boruların bükülmesi ya da pompanın çalışmaması şeklindedir.
Mekanik arıza geliştiğinde protezin tamamı ya da yalnızca arızalı parçası bir ameliyatla değiştirilebilir. Değişim ameliyatları, ilk ameliyata göre biraz daha uzun sürebilir ve enfeksiyon riski bir miktar daha yüksektir. Protezin çok sık ya da aşırı zorlayıcı şekilde kullanılması parçaların yıpranmasını hızlandırabilir. Düzenli kontrollerde protezin çalışması ve çevre dokuların durumu değerlendirilir. Protezin sertliğinde azalma, pompada çalışma güçlüğü ya da silindirlerde eşit olmayan sertleşme fark edildiğinde hekime başvurulmalıdır.
Arızalanan bir protez sağlığa zarar vermez, ancak kullanılabilir olması için değiştirilmesi gerekir. Protez üreticilerinin sunduğu değişim koşulları da ameliyat öncesinde hastaya bilgi olarak verilir. Enfeksiyon, protezin ömrünü kısaltan en önemli durumdur ve bu nedenle protezli erkeklerde enfeksiyonların zamanında tedavi edilmesi önemlidir.
Penis Protezi Sonrası İyileşme Ne Kadar Sürer?
Penis protezi sonrası iyileşme, günlük işlere dönüş açısından çoğu zaman bir ile iki hafta, cinsel ilişkiye ve ağır fiziksel aktivitelere dönüş açısından ise dört ile altı hafta sürer. Ameliyattan sonraki ilk günlerde penis ve torbada ağrı, şişlik ve morarma görülmesi beklenen bir durumdur. Bu şikâyetler, soğuk uygulama, ağrı kesiciler ve penisi karına doğru destekleyen dar bir iç çamaşırı kullanımıyla azalır. Taburculuktan sonra birkaç gün süreyle ağızdan antibiyotik kullanılması önerilebilir. Kesi yerinin temiz ve kuru tutulması, enfeksiyonu önlemek için çok önemlidir.
Duş genellikle birkaç gün sonra alınabilir, ancak kesi yeri iyileşene kadar küvet, havuz ve denizden kaçınılmalıdır. Masa başı çalışan erkekler çoğu zaman bir ile iki hafta içinde işlerine dönebilir. Ağır yük kaldırma, koşu, bisiklet ve zorlayıcı sporlardan dört ile altı hafta kaçınılması önerilir. Şişirilebilir protezi olan erkeklerde ilk haftalarda pompanın torbada aşağıda kalması için hekimin önerdiği hareketler yapılabilir.
Şişlik azaldıkça ağrı belirgin şekilde azalır ve penis doğal görünümüne yaklaşır. İlk kontrol muayenesi genellikle ameliyattan bir iki hafta sonra, kullanım eğitimi ise dört ile altı hafta sonra yapılır. Protezin varlığına ve kullanımına tam uyum sağlanması birkaç ay sürebilir.
Penis Protezi Ameliyatının Riskleri Nelerdir?
Penis protezi ameliyatının riskleri arasında şunlar yer alır:
- enfeksiyon,
- kanama ve torbada kan birikimi,
- protezde mekanik arıza,
- protez parçalarının yer değiştirmesi ya da deriden dışarı doğru ilerlemesi,
- uzun süren ağrı,
- penis boyunda kısalma hissi,
- penis ucunun yeterince sertleşmemesi.
Enfeksiyon, penis protezi ameliyatının en ciddi riskidir ve ameliyattan hemen sonra ya da aylar sonra ortaya çıkabilir.
Protez enfeksiyonu çoğu zaman antibiyotiklerle tamamen düzelmez ve protezin çıkarılmasını gerektirebilir. Şeker hastalığı kontrolsüz olan, omurilik yaralanması bulunan, daha önce ışın tedavisi almış ya da protez değişimi yapılan erkeklerde enfeksiyon riski daha yüksektir.
Antibiyotik kaplı protezlerin kullanılması ve ameliyat sırasında çok sıkı temizlik kurallarına uyulması bu riski belirgin şekilde azaltır. Ameliyattan sonra torbada kan birikmesi görülebilir ve büyük birikimlerde boşaltma gerekebilir. Şişirilebilir protezlerde yıllar içinde mekanik arıza gelişebilir ve protezin değiştirilmesi gerekebilir. Nadiren protez silindiri, pompa ya da hazne yerinden kayabilir veya çevre dokuları incelterek deriden dışarı doğru ilerleyebilir.
Bazı erkekler protezle sağlanan sertlikte penisin, önceki doğal sertleşmelerine göre biraz daha kısa olduğunu hissedebilir. Penis ucunun sertleşme sırasında yeterince dolgun olmaması ve aşağı doğru düşük kalması bazı hastalarda görülebilir.
Ameliyat öncesi değerlendirmede sertleşme sorununun damar kaynaklı olup olmadığını anlamak için penis doppler ultrason yapılmış olması, diğer tedavi seçeneklerinin doğru değerlendirildiğini gösterir. Hafif ve orta dereceli damar kaynaklı sertleşme sorunu olan erkeklerde protez öncesinde ESWT gibi daha az girişimsel tedaviler denenebilir ve ameliyat kararı bu seçenekler değerlendirildikten sonra verilir.
1 Penis Protezi Sonrası Hangi İlaçlar Kullanılır?
2 Penis Protezi Öncesi Kullanılan İlaçlar Nasıl Düzenlenir?
3 Penis Protezi Sonrası Ne Kadar Süre Takip Gerekir?
4 Penis Protezi Dışarıdan Belli Olur mu?
5 Penis Protezi Sonrası Enfeksiyon Riski Nasıl Azaltılır?
6 Penis Protezi Penis Boyunu Etkiler mi?
7 Penis Protezi Hangi Hastalarda Tercih Edilmez?
8 Penis Protezi Sonrası Boşalma ve Orgazm Etkilenir mi?
9 Penis Protezi Sonrası Hangi Şikâyetler Beklenir?
10 Penis Protezi Şeker Hastalarında Uygulanabilir mi?
11 Penis Protezi Sonrası Eşin Cinsel Yaşamı Nasıl Etkilenir?
12 Penis Protezi Anestezi Türü Nasıl Belirlenir?
13 Penis Protezi Hangi Durumda Ertelenir?
14 Penis Protezi İleri Yaştaki Hastalara Uygulanabilir mi?
15 Penis Protezi Penis Eğriliğiyle Birlikte Yapılabilir mi?
Kaynakça
Bu sayfadaki bilgiler hazırlanırken yararlanılan uluslararası kaynaklar aşağıda listelenmiştir.
- Erectile Dysfunction (ED) www.niddk.nih.gov
- Erectile Dysfunction medlineplus.gov
- Sexual Problems in Men medlineplus.gov
- Penile Curvature (Peyronie's Disease) www.niddk.nih.gov
- Penis Disorders medlineplus.gov
- Literatür taraması: “erectile dysfunction phosphodiesterase 5 inhibitor treatment” pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Literatür taraması: “premature ejaculation management” pubmed.ncbi.nlm.nih.gov