Penis Doppler Ultrason (Penil Renkli Doppler Ultrasonografi)

Penis doppler ultrasonu hastalarıma damar akımının neden ölçüldüğü, uyarıcı ilacın rolü, sonucun anlamı, riskler ve sonraki tetkiklerle anlattım.

Penis doppler ultrason, sertleşme sağlayan bir ilacın penise ince bir iğneyle verilmesinin ardından penis damarlarındaki kan akımının ultrason ve renkli doppler yöntemiyle ölçüldüğü bir tetkiktir. Bu inceleme, sertleşme sorununun penise yeterli kan gelmemesinden mi yoksa gelen kanın penis içinde tutulamamasından mı kaynaklandığını anlamaya yardımcı olur. Tetkik, sertleşme sorununun yanı sıra penis eğriliği, penis protezi planlaması ve penis kırığı şüphesinde de yol gösterir.

Bu yazıda penis doppler ultrasonun ne olduğunu, hangi hastalıklarda istendiğini, damar akımının neden ölçüldüğünü, tetkikin nasıl yapıldığını, hazırlığı, uyarıcı ilacın neden kullanıldığını, sonucun ne anlattığını, riskleri ve sonrasında hangi tetkiklerin gündeme geldiğini ayrıntılı olarak ele alıyoruz.

Penis Doppler Ultrason Nedir?

Penis doppler ultrason, penisin iç yapısının ve penise kan taşıyan atardamarlar ile kanı geri taşıyan toplardamarlardaki akımın, ilaçla oluşturulan sertleşme sırasında ses dalgaları kullanılarak görüntülendiği ve ölçüldüğü bir inceleme yöntemidir. Penisin içinde, sertleşme sırasında kanla dolan süngerimsi iki cisim bulunur. Bu cisimlerin ortasından geçen atardamarlar sertleşme için gerekli kanı taşır. Sertleşme sırasında atardamarlar genişleyerek penise hızla kan girişini sağlar. Aynı anda penisten kan çıkışını sağlayan toplardamarlar sıkışır ve kan penis içinde tutulur. Penis doppler ultrason, bu iki aşamanın ne ölçüde sağlıklı çalıştığını ölçer.

İncelemenin gri tonlu görüntü bölümünde penis dokusunun yapısı, zarlar, varsa plaklar ve kireçlenmeler değerlendirilir. Renkli doppler bölümünde ise damarlardaki kanın akış hızı ve yönü ölçülür. Ultrason radyasyon içermez ve ses dalgalarıyla çalışan güvenli bir yöntemdir. Tetkikin tek girişimsel bölümü, sertleşmeyi sağlamak için penise ince bir iğneyle ilaç verilmesidir. Penis doppler ultrason, sertleşme sorunu olan her erkekte rutin olarak yapılan bir tetkik değildir ve seçilmiş durumlarda istenir. Tetkikin sonuçları tek başına kesin tanı koydurmaz ve mutlaka kişinin şikâyetleri, muayene bulguları ve tahlil sonuçlarıyla birlikte değerlendirilir.

Penis Doppler Ultrason Hangi Hastalıklarda İstenir?

Penis doppler ultrason, ilaç tedavisine yanıt vermeyen sertleşme sorununda, genç yaşta başlayan ve süreklilik gösteren sertleşme sorununda, penis eğriliğinde, penis protezi ya da damar ameliyatı planlanan durumlarda, pelvis bölgesine darbe sonrasında ve penis kırığı şüphesinde istenir. Sertleşme sorunu olan erkeklerin çoğunda tanı ve tedavi için ayrıntılı öykü, muayene ve kan tahlilleri yeterlidir ve ilk basamakta bu tetkik gerekmez. Ağızdan alınan ilaçlara yanıt vermeyen sertleşme sorunu olan erkeklerde sorunun damarsal kaynaklı olup olmadığını anlamak için tetkik yapılır.

Genç yaşta ortaya çıkan ve psikolojik nedenlerle açıklanamayan sürekli sertleşme sorunlarında damarsal bir yapısal bozukluk araştırılır. Pelvis ya da perine bölgesine darbe alan genç erkeklerde penise giden atardamarların zarar görüp görmediği değerlendirilir. Penis eğriliği olan erkeklerde tetkik, plakların yerini ve büyüklüğünü gösterir ve sertleşme kalitesini ölçerek ameliyat yönteminin seçilmesine yardımcı olur. Penis protezi planlanan erkeklerde sertleşme sorununun ağırlığının belgelenmesi amacıyla tetkik istenebilir. Nadir durumlarda, damar ameliyatı düşünülen genç erkeklerde damar yapısının ayrıntılı olarak incelenmesi gerekir.

Şeker hastalığı ve yüksek tansiyon gibi damarları etkileyen hastalıklarda ise doppler bulguları, damar sertliğinin penis dolaşımına ne ölçüde yansıdığını gösterir. Penis kırığı ya da penis dokusunda darbe sonrası yaralanma şüphesinde de ultrason bulgulardan yararlanılır. Tetkikin istenip istenmeyeceğine, kişinin şikâyetleri, yaşı, eşlik eden hastalıkları ve tedavi planı göz önünde bulundurularak ürolog tarafından karar verilir.

Penis Doppler Ultrasonunda Damar Akımı Neden Ölçülür?

Penis doppler ultrasonunda damar akımı, sağlıklı bir sertleşmenin penise yeterli hızda kan girmesine ve bu kanın penis içinde tutulmasına bağlı olması nedeniyle, sertleşme sorununun bu iki aşamadan hangisindeki bir bozukluktan kaynaklandığını anlamak için ölçülür. Sertleşme sırasında penise giden atardamarlardaki kan akış hızı belirgin şekilde artar. Atardamarların sertleşmesi ya da daralması durumunda bu hız yeterince yükselemez ve penise yeterli kan giremez. Atardamar yetersizliği, şeker hastalığı, sigara kullanımı, yüksek tansiyon ve kolesterol yüksekliği gibi damar sağlığını bozan durumlarla yakından ilişkilidir.

Penise giden küçük atardamarlardaki daralma, bazı erkeklerde kalp damarlarındaki hastalığın erken bir işareti olabilir. Toplardamar kaçağında ise kan penise yeterince girer, ancak toplardamarlar yeterince sıkışmadığı için kan hızla penisten kaçar. Bu durumda sertleşme başlar ama sürdürülemez ya da yeterli sertliğe ulaşamaz. Doppler incelemesi, kanın penisten çıkışının sertleşme sırasında ne ölçüde sürdüğünü göstererek toplardamar kaçağının varlığını değerlendirir. Damar akımının ölçülmesi, sorunun nedenine uygun tedavinin seçilmesine yol gösterir. Atardamar yetersizliği olan erkeklerde damar sağlığını iyileştirmeye yönelik yaşam tarzı değişiklikleri ve risk etkenlerinin kontrolü önem kazanır.

Ağır toplardamar kaçağı olan erkeklerde ağızdan alınan ilaçların etkisi sınırlı kalabileceği için farklı tedavi seçenekleri değerlendirilir. Damar akımının normal çıkması ise sorunun hormonal, sinirsel ya da psikolojik nedenlere bağlı olabileceğini düşündürür.

Penis Doppler Ultrason Nasıl Yapılır?

Penis doppler ultrason, kişi sırt üstü yatarken önce sertleşme yokken penisin yapısının incelenmesi, ardından penisin yan tarafından ince bir iğneyle sertleşme sağlayan ilaç verilmesi ve sertleşmenin farklı aşamalarında penis atardamarlarındaki kan akımının belirli aralıklarla ölçülmesiyle yapılır. Penis doppler ultrason nasıl yapılır sorusunun cevabı, sessiz ve mahremiyete özen gösterilen bir ortamda adım adım ilerleyen bir süreçtir. Kişiden belden aşağısını açması ve inceleme masasına sırt üstü uzanması istenir. Penis karın üzerine yerleştirilir ve torba bölgesi bir örtüyle kapatılır.

Penise ses dalgalarının geçişini kolaylaştıran jel sürülür. İlk aşamada sertleşme yokken penisin süngerimsi cisimleri, zarları ve atardamarları görüntülenir. Bu aşamada varsa plaklar, kireçlenmeler ya da yapısal farklılıklar kaydedilir. Ardından penisin yan tarafındaki deri antiseptikle temizlenir ve çok ince bir iğneyle sertleşme sağlayan ilaç süngerimsi cismin içine verilir. İğne yerine birkaç dakika bastırılarak morarma önlenir. İlacın etkisiyle sertleşme başladığında her iki taraftaki atardamarlarda kan akış hızları belirli aralıklarla ölçülür. Sertleşmenin derecesi ve süresi de gözlemlenerek kaydedilir.

Sertleşme yeterli düzeye ulaşmazsa hekim ek bir doz ilaç verebilir ya da kişiden kendisini uyarmasını isteyebilir. İnceleme tamamlandıktan sonra sertleşmenin azalması izlenir. Sertleşme beklenen sürede geçmezse, sertleşmeyi geri çeviren bir ilaç verilerek kişi sertlik tamamen azalana kadar gözlem altında tutulur.

Penis Doppler Ultrason Öncesi Nasıl Hazırlanılır?

Penis doppler ultrason öncesinde aç kalmak gerekmez, ancak hekimin önerdiği süre boyunca sertleşme ilaçlarının kullanılmaması, kullanılan tüm ilaçların ve kalp hastalıklarının bildirilmesi, eve dönüş için bir yakınla gelinmesi ve incelemeye mümkün olduğunca sakin ve dinlenmiş olarak gelinmesi önerilir. Ağızdan alınan sertleşme ilaçları inceleme sonucunu etkileyebileceği için hekim bu ilaçların belirli bir süre önce bırakılmasını isteyebilir. Kan sulandırıcı ilaç kullanan kişiler, iğne yerinde kanama ve morarma riski nedeniyle bu durumu önceden hekime bildirmelidir. Kan sulandırıcı ilaçlar hekim önerisi olmadan kesilmemelidir.

Kalp hastalığı, tansiyon düşüklüğü ya da daha önce benzer ilaçlarla yaşanmış bir yan etki öyküsü de hekimle paylaşılmalıdır. Daha önce uzamış sertleşme yaşamış olan kişilerin bunu mutlaka belirtmesi gerekir. İncelemeye gelirken rahat çıkarılabilen giysiler giyilmesi ve bölgenin temiz olması önerilir. Önceki tahlil sonuçları, özellikle hormon testleri ve kan şekeri sonuçları varsa yanında getirilmelidir. Kaygı ve gerginlik sertleşmeyi olumsuz etkileyerek sonucu değiştirebileceği için incelemeye yorgun ve aceleyle gelinmemesi önerilir. Kişinin incelemenin aşamaları hakkında önceden bilgi alması, kaygının azalmasına yardımcı olur.

İnceleme sonrasında sertleşmenin bir süre devam edebileceği göz önünde bulundurularak eve dönüş için bir yakınla gelinmesi ve araç kullanılmaması önerilir. Gün içinde başka önemli bir planın bulunmaması da kişinin daha rahat olmasını sağlar.

Penis Doppler Ultrasonunda Uyarıcı İlaç Neden Kullanılır?

Penis doppler ultrasonunda uyarıcı ilaç, damar akımının yalnızca sertleşme sırasında anlamlı olarak ölçülebilmesi ve inceleme ortamında doğal bir sertleşmenin kendiliğinden oluşmasının çoğu zaman mümkün olmaması nedeniyle, standart ve ölçülebilir bir sertleşme sağlamak için kullanılır. Sertleşme yokken penis atardamarlarındaki kan akımı çok düşüktür ve bu dönemde yapılan ölçümler damarların gerçek kapasitesini göstermez. Atardamarların ne kadar genişleyebildiği ve toplardamarların kanı ne ölçüde tutabildiği ancak sertleşme sırasında değerlendirilebilir. İnceleme odasında, yabancı bir ortamda ve kaygı altında kişinin doğal sertleşme oluşturması çoğu zaman güçtür.

Penise verilen ilaç, süngerimsi cisimlerdeki kasları ve damarları doğrudan gevşeterek beyinden gelen uyarıya daha az bağımlı bir sertleşme sağlar. Bu sayede sertleşme, kişinin o anki ruh hâlinden olabildiğince bağımsız ve karşılaştırılabilir koşullarda oluşturulur. İlaç çok ince bir iğneyle ve küçük bir dozda verilir. İlacın etkisi birkaç dakika içinde başlar ve damar ölçümleri bu etki süresince yapılır.

Kaygı ve gerginlik, vücutta damarları daraltan maddelerin salgılanmasına neden olarak ilacın etkisini azaltabilir. Bu durumda gerçekte toplardamar kaçağı olmadığı hâlde kaçak varmış gibi bir görünüm ortaya çıkabilir. Bu nedenle sertleşme yetersiz kaldığında ek doz verilmesi ya da kişinin kendini uyarması istenebilir. Uyarıcı ilacın kullanımı, tetkikin güvenilir bilgi vermesinin temel koşuludur.

Penis Doppler Ultrason Kaç Dakika Sürer?

Penis doppler ultrason, hazırlık, ilacın verilmesi, sertleşmenin farklı aşamalarında yapılan ölçümler ve sonrasındaki gözlem dahil çoğu kişide yarım saat ile bir saat arasında tamamlanır. Sertleşme yokken yapılan ilk inceleme birkaç dakika sürer. İlaç verildikten sonra etkinin başlaması için birkaç dakika beklenir. Ardından kan akım hızları sertleşmenin gelişimine göre belirli aralıklarla tekrar tekrar ölçülür. Bu ölçümler, sertleşmenin en yüksek düzeye ulaştığı zamanı yakalamak için bir süre devam eder. Sertleşmenin yetersiz kaldığı durumlarda ek doz ilaç verilmesi incelemeyi uzatabilir.

Penis eğriliği değerlendirmesinde sertleşme sırasında eğriliğin açısının ve plakların ayrıntılı olarak incelenmesi ek süre gerektirir. İncelemenin sonunda sertleşmenin azalması için bir süre beklenir. Sertleşme beklenen sürede azalmazsa geri çeviren ilaç verilmesi ve gözlem nedeniyle kişinin merkezde kalma süresi uzar. Kaygı düzeyi yüksek olan kişilerde sertleşmenin gelişmesi daha uzun sürebilir. Bu nedenle kişinin inceleme günü için zaman planlamasını geniş tutması önerilir. Sonuç çoğu merkezde aynı gün raporlanır ve ürolog tarafından değerlendirilir.

Penis Doppler Ultrason Sonucu Ne Anlatır?

Penis doppler ultrason sonucu, sertleşme sırasında penise yeterli kan girip girmediğini, bu kanın penis içinde tutulup tutulamadığını ve penis dokusunda plak, kireçlenme ya da yapısal bir değişiklik bulunup bulunmadığını anlatarak sertleşme sorununun damarsal bir nedeni olup olmadığını gösterir. Normal damar yanıtında sertleşme sırasında atardamarlardaki kan akış hızı yeterince yükselir ve toplardamar kaçağı görülmez. Bu durumda sertleşme sorununun damarsal olmadığı düşünülür ve hormonal, sinirsel, psikolojik ya da ilaçlara bağlı nedenler araştırılır. Atardamar yetersizliğinde sertleşme sırasında kan akış hızı yeterli düzeye ulaşamaz.

Bu bulgu, penise giden damarlarda sertleşme ya da daralma olduğunu gösterir ve genel damar sağlığının değerlendirilmesini gerektirebilir. Toplardamar kaçağında atardamarlardan yeterli kan girişi olmasına karşın kan penis içinde tutulamaz ve sertleşme sürdürülemez. Bazı erkeklerde atardamar yetersizliği ve toplardamar kaçağı birlikte görülebilir. İncelemede penis zarında plak ya da kireçlenme saptanması, penis eğriliğiyle uyumlu bir bulgudur. Sonuçlar yorumlanırken kaygının ve ilaç dozunun sertleşme üzerindeki etkisi de göz önünde bulundurulur. Yetersiz sertleşme nedeniyle ölçümlerin güvenilir olmadığı düşünülen durumlarda sonuç temkinli yorumlanır.

Penis doppler ultrason sonucu tek başına tanı koydurmaz ve kişinin şikâyetleri, muayene bulguları ve tahlil sonuçlarıyla birlikte değerlendirilir. Sonuca göre ilaç tedavisi, penis içine uygulanan tedaviler, şok dalga tedavisi ya da penis protezi gibi seçenekler kişiyle birlikte konuşulur.

Penis Doppler Ultrasonun Riskleri Nelerdir?

Penis doppler ultrasonun riskleri arasında iğne yerinde hafif ağrı, morarma ve küçük kanama, geçici baş dönmesi ya da tansiyon düşmesi, nadiren enfeksiyon ve en önemlisi uzun süren ve kendiliğinden geçmeyen sertleşme yer alır. İğne çok ince olduğu için ilacın verilmesi sırasında çoğu kişi yalnızca kısa süreli bir batma hisseder. İğne yerinde küçük bir morarma oluşabilir ve bu morarma birkaç gün içinde kendiliğinden kaybolur.

Kan sulandırıcı kullanan kişilerde morarma daha belirgin olabilir. Verilen ilaç bazı kişilerde geçici tansiyon düşmesine, sıcak basmasına ya da baş dönmesine yol açabilir.

Bazı kişilerde ilacın etkisiyle penis içinde hafif bir ağrı ya da gerginlik hissi olabilir. Tetkikin en önemli riski, sertleşmenin beklenenden uzun sürmesi ve kendiliğinden geçmemesidir. Bu durumu önlemek için kişi sertleşme azalana kadar merkezde gözlem altında tutulur. Sertleşme geçmezse penise sertleşmeyi geri çeviren bir ilaç verilir ve gerekirse penisten kan boşaltılır. Uzun süren sertleşmenin zamanında müdahale edilmezse penis dokusuna kalıcı zarar verebileceği unutulmamalıdır. Bu nedenle eve döndükten sonra sertleşmenin yeniden oluşması ya da geçmemesi durumunda vakit kaybetmeden acil servise ya da ürologa başvurulmalıdır.

İğne yerinde enfeksiyon ve tekrarlayan iğne uygulamalarına bağlı penis dokusunda sertleşme çok nadir görülen risklerdir. İşlem öncesinde risklerin ve uzun süren sertleşmede yapılması gerekenlerin kişiye ayrıntılı olarak anlatılması güvenliğin önemli bir parçasıdır.

Penis Doppler Sonrası Hangi Tetkikler Gündeme Gelir?

Penis doppler sonrası, sonuca ve kişinin durumuna göre hormon testleri, kan şekeri ve kolesterol ölçümleri, damar sertliği saptananlarda kalp damar değerlendirmesi, damar yanıtı normal bulunanlarda sinirsel ve psikolojik değerlendirmeler ve tedavi planına yönelik ek incelemeler gündeme gelir. Sertleşme sorunu olan erkeklerde hormonal nedenleri araştırmak için testosteron testi yapılır. Testosteron düşüklüğü saptanan ya da hormonal bir sorundan şüphelenilen erkeklerde FSH, LH ve prolaktin düzeyleri de ölçülür. Atardamar yetersizliği saptanan erkeklerde kan şekeri, kolesterol ve tansiyon değerlendirilir.

Penise giden damarlardaki sorun genel damar sağlığının bir yansıması olabileceği için bu erkeklerde kalp damar sağlığı açısından kardiyoloji değerlendirmesi önerilebilir. Damar yanıtı normal bulunan erkeklerde sertleşme sorununun nedenini anlamak için gece sertleşmelerinin ölçülmesi gibi testler yapılabilir. Şeker hastalığı ya da sinir sistemi hastalığı olan kişilerde sinirsel nedenlerin araştırılması gerekebilir. Psikolojik etkenlerin ön planda olduğu düşünülen erkeklerde ruh sağlığı ve cinsel terapi alanında deneyimli uzmanlarla değerlendirme önerilir. Ağır toplardamar kaçağı saptanan ve damar ameliyatı düşünülen seçilmiş genç erkeklerde penis damarlarının ayrıntılı basınç ölçümleri ve görüntülemesi yapılabilir.

Penis eğriliği olan erkeklerde doppler bulguları, eğriliğin fotoğraflarla ve muayeneyle değerlendirilmesiyle birlikte ameliyat planlamasında kullanılır. Penis protezi planlanan erkeklerde ameliyat öncesi rutin kan tahlilleri, idrar kültürü ve anestezi değerlendirmesi yapılır. Hangi tetkiklerin yapılacağı, doppler sonucu, kişinin yaşı, eşlik eden hastalıkları ve tedavi beklentileri birlikte değerlendirilerek ürolog tarafından belirlenir.