Şok dalga tedavisinin etkisinin hangi haftada başladığını, sonucun hangi ölçümlerle değerlendirildiğini ve iyileşmenin ne kadar korunduğunu anlatıyorum.
Şok dalga tedavisi sonrasında beklenen etki çoğu erkekte ilk günlerde değil, tedavi kürünün bitiminden yaklaşık bir ile üç ay sonra belirginleşir. Bu gecikme yöntemin işleyiş biçiminden kaynaklanır, çünkü ses dalgaları sertleşmeyi anında sağlayan bir etki oluşturmaz. Dalgalar dokuda bir onarım yanıtı başlatır ve bu yanıtın işlev düzeyindeki sonuçları ancak haftalar içinde ortaya çıkar. Bazı erkekler daha erken dönemde sabah sertleşmelerinde hafif bir canlanma fark eder. Bu erken değişiklik olumlu bir işaret sayılır, ancak tedavinin sonucunu tek başına göstermez. Sonucun sağlıklı biçimde değerlendirilmesi için son seanstan sonra belirli bir sürenin geçmesi gerekir. Bu süreyi beklemeden verilen kararlar çoğu zaman yanıltıcı olur.
Muayenehanede bu soruyu soran erkeklerin büyük bölümü, seansların bitiminde hemen belirgin bir değişiklik görmeyi bekler. Beklentinin yanlış kurulması, tedaviye duyulan güvenin daha ilk aylarda sarsılmasına yol açar. Bu nedenle ilk görüşmede takvimin ayrıntılı biçimde anlatılmasını önemserim. Bu yazıda dalgaların damar yapısını hangi süreçle etkilediğini, ilk değişikliklerin kaçıncı haftada beklendiğini, sonucun hangi ölçümlerle değerlendirildiğini, etkinin ne kadar korunduğunu ve değerlendirme görüşmesinin ne zaman yapıldığını anlatıyorum. Yöntemin kimlere uygulandığı, seans düzeni ve uygulama ayrıntıları konusunda ses dalgalarıyla yapılan sertleşme tedavisi sayfası ayrıntılı bilgi verir. Burada ise sürecin zamanlaması ve sonucun nasıl ölçüldüğü üzerinde dururum.
Şok Dalga Tedavisi Damar Yapısını Hangi Süreçle Etkiler?
Şok dalga tedavisi damar yapısını, dokuda oluşturduğu hafif mekanik uyarı ve bu uyarının başlattığı onarım süreci aracılığıyla etkiler. Düşük enerjili ses dalgaları penis dokusundan geçerken hücrelerde çok küçük ölçekte bir basınç değişimi oluşturur. Bu değişim, doku hücreleri tarafından bir onarım çağrısı olarak algılanır. Uyarılan hücreler damar büyümesini destekleyen maddeler salgılar. Salınan bu maddeler yeni kılcal damarların oluşmasına zemin hazırlar. Damarların iç yüzeyini döşeyen hücrelerden salınan gevşetici maddelerin miktarı da aynı dönemde artar. Bu maddeler sertleşme sırasında atardamarların genişlemesini kolaylaştırır. Yeni oluşan küçük damarlar, sertleşme dokusunun daha iyi beslenmesini sağlar. Dokunun cinsel uyarı sırasında kanla dolma hızı da bu sayede yükselir. Bütün bu değişiklikler günler içinde değil, haftalar boyunca kademeli biçimde gelişir. Damar yapısının yenilenmesi, vücudun kendi onarım hızına bağlı bir süreçtir. Bu hız kişiden kişiye belirgin biçimde değişir. Şeker hastalığı, sigara kullanımı ve ilerlemiş damar sertliği onarım hızını yavaşlatır. Bu nedenle aynı seans sayısını tamamlayan iki erkekte etkinin ortaya çıkış zamanı farklı olabilir. Dokunun uyarıya verdiği yanıt yaşla birlikte de yavaşlar. Genç erkeklerde onarım süreci çoğu zaman daha hızlı ilerler. İleri yaştaki erkeklerde ise aynı sürecin tamamlanması daha uzun zaman alır. Bu ayrım, tedavi takviminin kişiye göre anlatılmasını gerektirir.
Onarım yanıtının gücü, tedaviye başlarken dokuda ne kadar canlı damar ve kas yapısı bulunduğuna bağlıdır. Damar hasarı hafif düzeydeyse dokunun verdiği yanıt daha hızlı gelişir. Hasar ileri düzeydeyse aynı uyarı karşılığında çok daha sınırlı bir değişiklik görülür. Bu ayrım, tedavi öncesinde yapılan değerlendirmenin neden ayrıntılı tutulduğunu açıklar. Sertleşme sorununun kökeninde damar bozukluğu yoksa dalgaların etkisi beklenen düzeye ulaşmaz. Sinir hasarına bağlı gelişen sorunlarda alınan yanıt çoğu zaman sınırlı kalır. Ruhsal nedenlerin ağır bastığı tablolarda ise öncelik başka bir yaklaşıma verilir. Hormon eksikliği bulunan erkeklerde dokunun uyarıya verdiği yanıt zayıflar. Bu nedenle tedaviye başlamadan önce kan tahlilleriyle hormon düzeyini değerlendiririm. Eksiklik saptandığında dalga uygulamasının yanında hormon desteği de gündeme gelir. Sigaranın bırakılması, kan şekerinin ve tansiyonun denetim altına alınması onarım sürecini doğrudan destekler. Bu adımlar atılmadığında dokuda başlayan iyileşme kısa sürede geri döner. Damar yapısındaki değişikliğin kalıcı olması, genel damar sağlığının korunmasına bağlıdır. Bu yüzden uygulamayı tek başına bir işlem olarak değil, bir programın parçası olarak ele alırım. Programın içinde beslenme düzeni de ayrı bir yer tutar. Tuz ve şeker tüketiminin azaltılması damar sağlığına doğrudan katkı sağlar. Haftada birkaç kez yapılan tempolu yürüyüş kan akımını canlı tutar. Bu alışkanlıklar, dalgaların başlattığı onarımı besleyen bir zemin oluşturur.
Şok Dalga Tedavisinde İlk Değişiklikler Kaçıncı Haftada Beklenir?
Şok dalga tedavisinde ilk değişiklikler çoğu erkekte dördüncü hafta ile sekizinci hafta arasında fark edilir. Bu dönemde en sık bildirilen değişiklik, sabah ve gece sertleşmelerinde görülen belirgin bir canlanmadır. Bazı erkekler sertliğin eskisine göre daha çabuk oluştuğunu söyler. Bazıları ise sertliğin ilişki boyunca daha iyi korunduğunu belirtir. İlaç kullanan erkeklerde ilacın etkisinin arttığı izlenimi de çoğunlukla bu haftalarda doğar. İlk seansların hemen ardından belirgin bir değişiklik beklenmez. İlk iki hafta çoğu erkekte sessiz geçer. Bu sessizlik, tedavinin işe yaramadığı anlamına gelmez. Dokudaki onarım bu dönemde başlar, ancak henüz işlev düzeyine yansımaz. Değişikliğin fark edilme zamanı, sorunun şiddetiyle yakından ilişkilidir. Hafif düzeydeki sorunlarda erken haftalarda değişiklik daha sık görülür. Orta düzeydeki sorunlarda ise aynı süre bir miktar uzayabilir. Seans aralıklarının düzenli tutulması bu takvimi korur. Seansların aksatılması ise ilk değişikliğin gecikmesine yol açar. Seans günlerinin sabit tutulması, kişinin planı sürdürmesini kolaylaştırır. Yoğun iş temposu olan erkeklerde randevuları haftanın aynı gününe koyarım. Böylece seans araları kendiliğinden düzenli kalır. Planın yazılı olarak verilmesi de aksamaları belirgin biçimde azaltır.
İlk haftalarda yaşanan değişikliği doğru okumak da en az beklemek kadar önemli bir konudur. Tek bir başarısız ilişki, tedavinin işlemediğini göstermez. Yorgunluk, alkol tüketimi ve uykusuzluk sertliği o gün için olumsuz etkiler. Bu nedenle değerlendirmeyi tek bir geceye değil, birkaç haftalık gidişe dayandırırım. Erkeklerden bu dönemde kısa notlar tutmalarını isterim. Notlarda sabah sertleşmelerinin sıklığı ve sertliğin sürdürülme süresi yer alır. Bu kayıt, kontrol görüşmesinde nesnel bir karşılaştırma yapılmasını sağlar. Hormon eksikliği bulunan erkeklerde ilk değişiklik çoğu zaman daha geç gelir. Böyle bir tabloda erkeklik hormonunun dışarıdan desteklenmesi aynı dönemde gündeme gelebilir. Hormon desteğiyle birlikte yürütülen uygulamalarda yanıt daha erken belirginleşir. Şeker hastalığı olan erkeklerde ise ilk değişiklik genellikle gecikir. Kan şekeri denetim altına alındığında bu gecikme belirgin biçimde kısalır. Sigara içmeyi sürdüren erkeklerde beklenen canlanma zayıf kalır. Bu nedenle ilk haftalar yalnız beklemekle değil, alışkanlıkları düzeltmekle geçirilmelidir. Alkol tüketiminin azaltılması bu dönemde somut bir katkı sağlar. Uyku süresinin düzenli tutulması hormon dengesini destekler. Haftada birkaç gün yapılan egzersiz kan akımını artırır. Bu küçük adımlar, ilk değişikliğin daha erken fark edilmesini sağlar.
Şok Dalga Tedavisinde Sonuç Hangi Ölçümlerle Değerlendirilir?
Şok dalga tedavisinde sonuç, hastanın anlattıklarının yanında sorgu formları ve gerektiğinde damar akımı ölçümleriyle değerlendirilir. Değerlendirmenin ilk basamağını ayrıntılı bir görüşme oluşturur. Bu görüşmede sertliğin oluşma hızı, sertliğin derecesi ve ilişki boyunca korunup korunmadığı sorulur. Sabah sertleşmelerinin sıklığı da ayrıca kaydedilir. Tedaviden önce doldurulan sorgu formunun aynısı kontrol sırasında yeniden doldurulur. İki form arasındaki fark, yaşanan değişimi sayısal olarak ortaya koyar. Bu karşılaştırma, kişisel izlenimlerin yanıltıcı etkisini azaltır. Sertleştirici ilaç kullanan erkeklerde ilaç ihtiyacındaki değişim de ayrı bir ölçüt olarak ele alınır. İlacın dozunun azalması ya da kullanım sıklığının düşmesi anlamlı bir gösterge sayılır. Bazı erkeklerde ilaç kullanımı tümüyle bırakılabilir. Kan akımının nesnel ölçümü gerektiğinde penis doppler ultrasonu yapılır. Bu inceleme, atardamarlardaki akım hızını ve kanın penis içinde tutulup tutulmadığını gösterir. Tedavi öncesinde aynı inceleme yapıldıysa karşılaştırma çok daha değerli olur. Ölçümün zamanlaması da elde edilen sonucu doğrudan etkiler. Ölçüm öncesinde yoğun bir iş dönemi yaşanmışsa sonuç olduğundan düşük çıkabilir. Bu nedenle görüşme tarihini kişinin gündemine göre belirlerim. Uzun bir yolculuğun ya da yoğun stres döneminin hemen ardına randevu koymam. Ölçümün sakin bir dönemde yapılması güvenilirliği artırır.
Sonucun ne zaman ölçüleceği konusunda acele edilmemelidir. Son seanstan hemen sonra yapılan ölçüm gerçek durumu yansıtmaz. Bu nedenle ilk kapsamlı değerlendirmeyi üçüncü ay dolayında yaparım. Aradaki dönemde kısa bir ara görüşme çoğu erkek için yeterli olur. Ölçümlerde tek bir değere değil, birkaç ölçütün birlikte gidişine bakarım. Sorgu formundaki artış ile hastanın anlattığı değişiklik uyumluysa sonuç güvenilir kabul edilir. İki bilgi arasında belirgin bir çelişki varsa ek değerlendirme isterim. Eşle sürdürülen ilişki düzeni de sonucu doğrudan etkileyen bir ölçüttür. İlişki sıklığının düşük kaldığı dönemlerde değişimin fark edilmesi güçleşir. Penis eğriliği bulunan erkeklerde değerlendirme ayrıca yapılır. Bu erkeklerde sertleşme sırasındaki ağrının azalıp azalmadığı ayrı bir ölçüt olarak izlenir. Eğriliğin açısı belirgin biçimde artmışsa eğriliğe yönelik onarım ameliyatı ayrı bir seçenek olarak konuşulur. Ölçüm sonuçlarını hastaya yazılı olarak veririm. Yazılı kayıt, ilerideki kontrollerde karşılaştırma yapılmasını kolaylaştırır. Hastanın kendi tuttuğu notları da bu kayda eklerim. İki kaynağın birlikte değerlendirilmesi, gidişin daha net görülmesini sağlar. Kayıtlar ikinci kür kararında da yol gösterir. Bu düzen, uzun süreli takibin tutarlı yürütülmesini mümkün kılar.
Şok Dalga Tedavisinin Etkisi Ne Kadar Süre Korunur?
Şok dalga tedavisinin etkisi çoğu erkekte aylarla ölçülen bir süre boyunca korunur, ancak bu sürenin uzunluğu damar sağlığının seyrine bağlıdır. Tedaviden elde edilen iyileşme, dokuda oluşan yeni damarların ayakta kalmasıyla sürer. Yeni oluşan damarlar da vücudun geri kalanındaki damarlarla aynı zararlı etkenlere açıktır. Sigara kullanımı bu damarların iç yüzeyine kısa sürede zarar verir. Denetim altına alınmamış kan şekeri aynı hasarı sessizce ilerletir. Yüksek tansiyon damar duvarını zamanla kalınlaştırır. Bu etkenler sürdüğünde kazanılan iyileşme aylar içinde geriler. Etkenler denetim altına alındığında ise etkinin süresi belirgin biçimde uzar. Kilo verilmesi ve düzenli yürüyüş bu süreye doğrudan katkı sağlar. Uyku düzeninin oturması da damar sağlığını destekler. Etkinin azalması genellikle ani değil, yavaş bir seyir izler. Erkekler çoğu zaman önce sabah sertleşmelerinde azalma fark eder. Ardından ilişki sırasında korunan sertliğin süresi kısalır. Bu işaretler ortaya çıktığında yeniden değerlendirme gerekir. Bu dönemde kişinin kendi kararıyla ilaç dozunu artırması doğru değildir. Şikâyetin nedeni çoğu zaman tedavi dışındaki bir değişiklikten kaynaklanır. Yeni başlayan bir hastalık ya da yeni bir ilaç tabloyu hızla değiştirir. Bu nedenle azalmayı fark eden erkekleri erken dönemde görmek isterim.
Etkisi azalan erkeklerde ikinci bir tedavi kürü gündeme gelir. İkinci kür için genellikle belirli bir sürenin geçmesi beklenir. Bu süre, ilk kürden elde edilen etkinin tam olarak değerlendirilmesine olanak tanır. İkinci kürde seans sayısı ve seans aralığı yeniden planlanır. İlk küre iyi yanıt veren erkeklerde ikinci kürden de benzer bir yanıt beklenir. İlk küre yanıt alınamamışsa ikinci kür yerine başka seçenekler konuşulur. Hormon eksikliği sonradan geliştiğinde etkinin süresi kısalabilir. Bu nedenle kontrollerde hormon düzeyini yeniden ölçtürürüm. Yeni başlayan bir hastalık da tabloyu kısa sürede değiştirebilir. Kalp ve damar hastalığı gelişen erkeklerde değerlendirme genişletilir. Yeni başlanan bazı ilaçlar sertleşmeyi olumsuz etkileyebilir. İlaç değişikliği gerektiğinde kararı ilgili hekimle birlikte veririm. Etkinin korunması, tedavi sonrasında sürdürülen alışkanlıklarla doğrudan ilişkilidir. Bu nedenle kür bittikten sonra takibi bırakmam. Yılda bir kez yapılan kontrol çoğu erkek için yeterli olur. Bu kontrolde hem sertleşme kalitesi hem de genel damar sağlığı gözden geçirilir. Kan şekeri ve kolesterol değerleri aynı görüşmede istenir. Böylece tedaviden elde edilen kazanç daha uzun süre korunur.
Şok Dalga Tedavisi Sonrası Değerlendirme Görüşmesi Ne Zaman Yapılır?
Şok dalga tedavisi sonrası değerlendirme görüşmesini kürün bitiminden yaklaşık bir ay sonra ve ardından üçüncü ay dolayında yaparım. İlk görüşmenin amacı sonucu ölçmek değil, sürecin gidişini izlemektir. Bu görüşmede uygulama bölgesinde kalıcı bir şikâyet olup olmadığını sorgularım. Hafif hassasiyet ve geçici morarma gibi bulguların gerilediğini doğrularım. İlaç kullanımında bir değişiklik olup olmadığını da not ederim. Erken dönemde fark edilen küçük değişiklikleri kayda geçiririm. Üçüncü aydaki görüşme ise asıl değerlendirme görüşmesidir. Bu görüşmede sorgu formu yeniden doldurulur. Sertleşme kalitesindeki değişim ayrıntılı biçimde konuşulur. Gerekli görülen erkeklerde damar akımı ölçümü planlanır. Risk etkenlerinin son durumu da aynı görüşmede gözden geçirilir. Kan şekeri, tansiyon ve kolesterol değerleri istenir. Sigara bırakma çabasının nasıl ilerlediği ayrıca sorulur. Bu başlıkların tamamı tek bir görüşmeye rahatlıkla sığar. Görüşmeye yeterli zaman ayrılması, soruların eksiksiz yanıtlanmasını sağlar. Aceleye getirilen bir kontrolde önemli ayrıntılar gözden kaçar. Bu nedenle değerlendirme randevularını daha uzun tutarım. Hastanın hazırlıklı gelmesi de görüşmenin verimini artırır.
Görüşmeye eşin katılması çoğu zaman süreci kolaylaştırır. Eşin gözlemi, erkeğin kendi değerlendirmesini tamamlar. İlişki düzeninde yaşanan güçlükler de bu ortamda daha rahat konuşulur. Beklentinin gerçekçi biçimde kurulması bu görüşmenin temel amacıdır. Alınan yanıt yeterliyse takip aralığı açılır. Altı ay sonra yapılan bir kontrol çoğu erkek için yeterli olur. Yanıt sınırlı kalmışsa seçenekler yeniden ele alınır. Bu aşamada ağızdan alınan ilaçların düzeni gözden geçirilir. Penis içine uygulanan tedaviler de gündeme gelebilir. İkinci bir kür kararı çoğunlukla bu görüşmede verilir. Görüşmenin sonunda hastaya yazılı bir plan veririm. Planda bir sonraki kontrolün tarihi ve beklenen adımlar yer alır. Ara dönemde yeni bir şikâyet çıkarsa randevu beklenmeden görüşme yapılır. Bu düzen, sürecin belirsizlik içinde sürüklenmesini önler. Görüşmeler arasında iletilen kısa bilgiler de sürecin izlenmesine yardımcı olur. Beklenmeyen bir şikâyet çıktığında erken haber verilmesini isterim. Erken haber, gereksiz kaygının önüne geçer. Bu yaklaşım hem kişiyi hem de tedavi planını korur.
Şok dalga tedavisinde sonucun ortaya çıkması zaman ister. Dokudaki onarım haftalar içinde ilerler ve asıl değişiklik çoğu erkekte ikinci ile üçüncü ay arasında belirginleşir. İlk haftalarda görülen küçük canlanmalar umut verici olsa da tek başına ölçüt sayılmaz. Sonucun değerlendirilmesinde sorgu formları, ilaç ihtiyacındaki değişim ve gerektiğinde damar akımı ölçümü birlikte kullanılır. Elde edilen iyileşmenin korunması ise sigaranın bırakılmasına, kan şekerinin ve tansiyonun denetim altında tutulmasına bağlıdır. Takibin sürdürülmesi, etkinin geri çekildiği dönemin erken fark edilmesini sağlar.
1 Şok Dalga Tedavisinden Sonra Cinsel İlişkiye Ne Zaman Girilebilir?
2 Şok Dalga Tedavisi Sırasında Sertleştirici İlaç Kullanmaya Devam Edilir mi?
3 Şok Dalga Tedavisinin Etkisi Neden Herkeste Aynı Sürede Ortaya Çıkmaz?
4 Şok Dalga Tedavisinde Seans Aksatılırsa Ne Olur?
5 Şok Dalga Tedavisinden Sonra İdrarda Kan Görülmesi Beklenir mi?
6 Şok Dalga Tedavisi Sabah Sertleşmelerini Etkiler mi?
7 Şok Dalga Tedavisi Sigara İçen Erkeklerde Daha Zayıf mı Etki Gösterir?
8 Şok Dalga Tedavisinden Sonra Spor Yapmakta Sakınca Var mıdır?
9 Şok Dalga Tedavisine Yanıt Alınamazsa Sırada Hangi Seçenekler Vardır?
10 Şok Dalga Tedavisi İkinci Kez Uygulanabilir mi?
11 Şok Dalga Tedavisi Öncesinde Hangi Tahliller İstenir?
12 Şok Dalga Tedavisi Sırasında Ağrı Kesici Gerekir mi?
13 Şok Dalga Tedavisinin Etkisi Azaldığında İlk Fark Edilen Belirti Nedir?
Kaynakça
Bu sayfadaki bilgiler hazırlanırken yararlanılan uluslararası kaynaklar aşağıda listelenmiştir.
- Erectile Dysfunction (ED) www.niddk.nih.gov
- Erectile Dysfunction medlineplus.gov
- Sexual Problems in Men medlineplus.gov
- Penile Curvature (Peyronie's Disease) www.niddk.nih.gov
- Penis Disorders medlineplus.gov
- Literatür taraması: “erectile dysfunction phosphodiesterase 5 inhibitor treatment” pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Literatür taraması: “premature ejaculation management” pubmed.ncbi.nlm.nih.gov