Askı ameliyatından sonra cinsel yaşama dönüş süresini, ilk dönemdeki ağrı ve kuruluk şikâyetlerini, ilişki sırasındaki kaçırmanın seyrini anlatıyorum. Eşin bilgilendirilmesinin neden gerektiğini de ele alıyorum.
İdrar kaçırma askı ameliyatı sonrasında cinsel yaşama dönüş çoğu kişide dört ile altı hafta arasında gerçekleşir ve bu süre vajina ön duvarındaki kesinin iyileşmesiyle belirlenir. Kesi küçüktür, ancak yerleştirilen şeridin dokuya yerleşmesi birkaç hafta sürer. Bu dönemde bölgeye binen zorlanma, iyileşmeyi geciktirebilir ve dikiş hattının açılmasına yol açabilir. Erkeklerde uygulanan askı ameliyatından sonra da benzer bir süre beklenir, çünkü kesi bölgesi aynı ölçüde hassas kalır. Süre kişiden kişiye değişir ve ilk kontrol muayenesinde kesinin iyileşme durumuna bakılarak belirlenir. Bu nedenle dönüş tarihini takvimden değil, muayene bulgusundan yola çıkarak veririm. Kesi tam kapanmadan başlanan ilişki, ağrının yanında enfeksiyon riskini de artırır.
Bu konu muayenehanede en az sorulan, buna karşılık en çok merak edilen başlıklardan biridir. Kişilerin önemli bir bölümü soruyu sormaktan çekinir ve kendi kararını vererek hareket eder. Ben bu başlığı taburculuk görüşmesinde kendim açar ve yazılı bilgilendirmenin içine koyarım. Böylece kişinin soru sorma yükü ortadan kalkar. Ameliyatın amacı zaten yaşam kalitesinin artırılmasıdır ve cinsel yaşam bu kalitenin doğrudan parçasıdır. Bu yazıda ilk ilişkideki ağrıyı, eşin bilgilendirilmesini, ilişki sırasındaki kaçırmanın seyrini, kuruluk sorununu ve cinsel kaygının aşılmasını anlatıyorum. Ameliyatın nasıl yapıldığını, kimlere uygulandığını ve iyileşme sürecini merak eden kişiler için idrar kanalının altına destek şeridi yerleştirilmesi konusundaki sayfa ayrıntılı bilgi sunar.
İdrar Kaçırma Askı Ameliyatından Sonra İlk İlişkide Ağrı Olur mu?
İdrar kaçırma askı ameliyatından sonra ilk ilişkide hafif bir ağrı ya da gerginlik duygusu görülebilir ve bu duygu çoğu kişide birkaç hafta içinde geçer. Ağrının başlıca kaynağı, vajina ön duvarındaki kesi hattının henüz tam esnekliğine kavuşmamış olmasıdır. Kesi küçük olsa da iyileşen doku ilk haftalarda sert ve hassas kalır. Bu doku zamanla yumuşar ve çevresindeki dokuyla aynı esnekliğe ulaşır. İkinci kaynak, şeridin uçlarının geçirildiği kasık bölgesindeki gerginliktir. Kasık kıvrımından geçirilen yöntemde uyluk iç yüzünde birkaç hafta süren bir ağrı hissedilebilir. Bu ağrı belirli pozisyonlarda daha belirgin duyulur. Üçüncü kaynak ise kasların istemsiz kasılmasıdır. Ağrı beklentisiyle girilen bir ilişkide leğen tabanı kasları kasılır ve bu kasılma ağrıyı gerçekten oluşturur. Bu döngünün kırılması için ilk denemelerin acele edilmeden yapılması gerekir.
İlk dönemde izlenecek yol basittir. İlişkiye yavaş ve kısa denemelerle başlanması, bölgenin nasıl tepki verdiğini gösterir. Ağrı ortaya çıktığında zorlanmadan durulması ve birkaç gün sonra yeniden denenmesi uygun olur. Kayganlaştırıcı kullanımı, kesi hattındaki sürtünmeyi azaltarak ilk denemeleri belirgin biçimde kolaylaştırır. Suyla karışan ürünler bu dönemde en uygun seçenekleri oluşturur. Ilık duş ve bölgeye uygulanan ılık kompres, kasların gevşemesine yardımcı olur. Derin nefes çalışmaları da istemsiz kasılmayı azaltır. Pozisyonun kişi tarafından belirlenmesi, denetim duygusunu artırır. Bu yaklaşım, ilk denemelerin ağrısız geçme olasılığını yükseltir. Ağrının birkaç ayı aşarak sürmesi ise ayrı bir değerlendirme gerektirir.
Süren ağrıda nedeni ayrıntılı biçimde araştırırım. İlk olarak muayenede kesi hattı ve şeridin konumu değerlendirilir. Şeridin vajina duvarında açığa çıkması, seyrek görülse de ağrının doğrudan nedeni olabilir. Bu durumda küçük bir işlemle düzeltme yapılır. İkinci olarak leğen tabanı kaslarında aşırı kasılma bulunup bulunmadığına bakılır. Bu tabloda gevşemeye yönelik fizik tedavi programı belirgin katkı sağlar. Üçüncü olarak menopoz dönemindeki doku incelmesi değerlendirilir. Dördüncü olarak gizli seyreden bir enfeksiyon araştırılır. Ağrının nedeni çoğu zaman bu dört başlıktan birinde bulunur. Nedeni belirlenen ağrının tedavisi de büyük ölçüde mümkündür. Bu nedenle süren ağrıyı kişinin kendi başına yönetmeye çalışmasını doğru bulmam. Ağrının ne zaman başladığı ve hangi hareketle arttığı da değerlendirmede yol gösterir. Yalnız belirli pozisyonlarda ortaya çıkan ağrı çoğunlukla kasık bölgesindeki gerginlikten kaynaklanır. Girişte hissedilen ağrı ise kesi hattını ve doku kuruluğunu düşündürür. Derinde hissedilen ağrıda leğen içindeki diğer nedenler ayrıca araştırılır. Bu ayrımı yapabilmek için kişiden ağrıyı ayrıntılı biçimde tarif etmesini isterim.
İdrar Kaçırma Askı Ameliyatından Sonra Eşin Bilgilendirilmesi Gerekir mi?
İdrar kaçırma askı ameliyatından sonra eşin bilgilendirilmesi yararlı olur, çünkü sürecin bilinmesi hem kaygıyı azaltır hem de iyileşme dönemindeki kurallara uyumu kolaylaştırır. Bilgilendirmenin kapsamını kişinin kendisi belirler ve bu konuda hiçbir zorlama yapılmaz. Bununla birlikte cinsel yaşama ara verilen dönemin nedeni açıklanmadığında ilişki içinde yanlış anlamalar doğar. Eşler bu aranın kendileriyle ilgili bir soğuma olduğunu düşünebilir. Kısa bir açıklama bu yanlış anlamayı baştan önler. Eşe anlatılması gereken ilk konu, aranın belirli bir süreyle sınırlı olduğudur. İkinci konu, ilk denemelerde acele edilmemesi gerektiğidir. Üçüncü konu, ağrı ortaya çıktığında durulmasının doğru davranış olduğudur. Dördüncü konu ise kayganlaştırıcı kullanımının geçici bir gereklilik olduğudur. Bu dört başlık kısa bir görüşmede rahatlıkla aktarılır.
Görüşmeye eşin de katılmasını çoğu zaman öneririm. Ameliyat öncesi görüşmede eşin bulunması, sonrasındaki uyumu belirgin biçimde artırır. Bu görüşmede askının nasıl çalıştığını basit bir dille anlatırım. Şeridin idrar kanalının altında bir destek oluşturduğunu ve ilişki sırasında hissedilmemesi gerektiğini belirtirim. Eşin şeridi hissetmesi seyrek görülen bir durumdur ve bildirildiğinde değerlendirilir. Bu bilgiyi baştan vermek, sonradan yaşanacak tedirginliği önler. Eşin kendi sağlık sorunları da bu görüşmede gündeme gelir. İlişkide yaşanan güçlüğün bir bölümü kadından değil eşten kaynaklanabilir. Sertleşme sırasında belirgin bir eğrilik bulunuyorsa peniste eğriliğin cerrahi olarak düzeltilmesi gündeme gelebilir ve bu değerlendirme ayrıca yapılır. Böylece sorunun tek taraflı ele alınması önlenir.
Bilgilendirmenin bir başka yararı, dönüş kararının birlikte verilmesidir. Kişi kendini hazır hissetmeden başlanan ilişki, ağrı beklentisini pekiştirir. Eşin bu hazırlığı beklemesi, ilk denemenin olumlu geçmesini sağlar. Dönüş tarihini kontrol muayenesinden sonra birlikte konuşmayı öneririm. Bu görüşmede nelerin beklenen, nelerin uyarıcı olduğunu ayrıntılı olarak anlatırım. Az miktarda lekelenme ve hafif gerginlik beklenen bulgular arasında yer alır. Belirgin kanama, artan ağrı ve akıntı ise değerlendirme gerektirir. Bu ayrımı bilen çiftler gereksiz başvuru yapmaz ve gerekli olanı da ertelemez. Yazılı bir bilgilendirme kâğıdının eve götürülmesi bu bilgiyi kalıcı kılar. Kâğıdın üzerinde ulaşılabilecek bir telefon numarasının bulunması da pratik bir önlem oluşturur. Bilgilendirmenin dili de sonucu etkiler. Teknik terimlerle dolu bir anlatım çiftin aklında kalmaz ve kaygıyı azaltmaz. Bu nedenle açıklamayı gündelik sözcüklerle ve kısa cümlelerle yaparım. Anlatılanların kişi tarafından kendi cümleleriyle tekrarlanması, bilginin yerleştiğini gösterir. Eşler arasında bilgi farkı kalmaması, sürecin en önemli kazanımlarından birini oluşturur.
İdrar Kaçırma Askı Ameliyatından Sonra İlişkide Kaçırma Düzelir mi?
İdrar kaçırma askı ameliyatından sonra ilişki sırasındaki kaçırma çoğu kişide belirgin biçimde azalır, ancak bu düzelme kaçırmanın türüne göre değişir. İlişki sırasında yaşanan kaçırma iki farklı biçimde ortaya çıkar. Birinci biçim, birleşme sırasında karın içi basıncının artmasıyla oluşan kaçırmadır. Bu tür kaçırma, öksürme ve hapşırma sırasında yaşanan kaçırmayla aynı mekanizmaya dayanır. Askı tam olarak bu mekanizmayı hedeflediği için bu gruptaki kişilerde düzelme belirgin olur. İkinci biçim, doruk anında yaşanan kaçırmadır. Bu tabloda mesane kasının istemsiz kasılması söz konusudur ve askı bu kasılmayı engellemez. Bu nedenle ikinci gruptaki kişilerde ameliyattan sonra da kaçırma sürebilir. İki biçimin ayrımını ameliyat öncesinde yapmaya özellikle dikkat ederim. Ayrım yapılmadan verilen beklenti, sonrasında hayal kırıklığı yaratır.
Ayrımın yapılması için ayrıntılı bir sorgulama yeterli olur. Kaçırmanın hangi anda yaşandığı, miktarı ve öncesinde sıkışma hissi bulunup bulunmadığı sorulur. Birkaç gün tutulan işeme günlüğü bu bilgiyi netleştirir. Gerektiğinde mesanenin ve idrar kanalının işlevini ölçen ileri testler istenir. Sıkışma bileşeni baskın olan kişilerde tedavi programı farklı kurulur. Bu kişilerde leğen tabanı egzersizleri, sıvı alım düzeninin gözden geçirilmesi ve gerektiğinde ilaç tedavisi öne çıkar. Ameliyat kararı bu basamaklardan sonra verilir. Karma tipte kaçırması bulunan kişilerde ise stres bileşeninin baskın olup olmadığına bakılır. Kaçırmanın genel çerçevesini, türlerini ve ameliyatsız tedavi seçeneklerini merak eden kişiler için istemsiz idrar kaçırma konusundaki sayfa kapsamlı bilgi sunar. Bu ayrımın anlaşılması, ameliyattan beklentinin gerçekçi kurulmasını sağlar.
Düzelmenin kalıcı olması için ameliyat sonrasında da bazı adımların sürdürülmesi gerekir. Leğen tabanı egzersizlerinin ameliyattan sonra bırakılmaması, elde edilen sonucun korunmasına katkı sağlar. Kilo kontrolü, askının üzerine binen yükü doğrudan azaltır. Süregen öksürüğün tedavi edilmesi de aynı ölçüde önemlidir. Kabızlığın önlenmesi, ıkınmaya bağlı zorlanmayı ortadan kaldırır. Sigaranın bırakılması hem öksürüğü hem de doku iyileşmesini olumlu etkiler. Ağır kaldırmayı gerektiren işlerde tekniğin değiştirilmesi gerekir. Bu adımların tamamı birkaç haftalık bir alışkanlık değişimiyle yerleşir. Yıllar içinde kaçırmanın yeniden başlaması durumunda değerlendirme baştan yapılır. Bu durumda ilk soru, kaçırmanın türünün değişip değişmediğidir.
İdrar Kaçırma Askı Ameliyatından Sonra Kuruluk Nasıl Yönetilir?
İdrar kaçırma askı ameliyatından sonra kuruluk şikâyeti, kayganlaştırıcı kullanımı ve gerektiğinde bölgesel nemlendirici tedavilerle yönetilir. Kuruluğun ameliyatla doğrudan bir ilgisi çoğu zaman bulunmaz. Askı ameliyatı olan kişilerin önemli bir bölümü menopoz dönemindedir. Bu dönemde vajina duvarındaki incelme ve kayganlığın azalması zaten beklenen bir değişimdir. Ameliyat, var olan bu tabloyu daha fark edilir hâle getirir. İlk denemelerdeki ağrının bir bölümü de kuruluktan kaynaklanır. Bu nedenle kuruluğu ayrı bir başlık olarak ele alırım. Kayganlaştırıcı kullanımı en pratik ilk adımı oluşturur. Su bazlı ürünler kesi hattını tahriş etmediği için ilk dönemde tercih edilir. Yağ bazlı ürünler ise bazı malzemelerle uyumsuz olduğu için önerilmez.
Kayganlaştırıcı yeterli gelmediğinde bölgesel nemlendirici tedaviler gündeme gelir. Bu ürünler düzenli aralıklarla kullanılır ve dokunun nem dengesini uzun dönemde iyileştirir. Etkilerinin ortaya çıkması birkaç hafta sürer. Bölgesel hormon içeren tedaviler de menopoz dönemindeki incelmede kullanılır ve kararı kadın hastalıkları hekimiyle birlikte veririm. Bu tedavilerin kullanılamadığı durumlarda hormon içermeyen seçenekler değerlendirilir. Kuruluğa bağlı sürtünme, idrar yaparken yanmaya da yol açabilir. Bu yanma çoğu zaman idrar yolu enfeksiyonu sanılarak gereksiz antibiyotik kullanımına neden olur. Ayrımın yapılması için idrarın laboratuvarda incelenmesi istenir ve gerçek bir enfeksiyon olup olmadığı ortaya konur. Tahlil temiz çıktığında yanmanın kaynağı doku kuruluğunda aranır. Bu ayrım, kişinin aylarca yanlış tedavi görmesini önler.
Kuruluğun günlük yaşamla ilgili yönleri de bulunur. Yeterli su içilmesi, dokunun nem dengesini destekler. Bölgede kokulu sabun, duş jeli ve temizlik mendili kullanılması tahrişi artırır. Bu ürünlerin bırakılması tek başına belirgin rahatlama sağlar. İç çamaşırının pamuklu olması ve dar giysilerden kaçınılması da katkı sağlar. Ped kullanımı süren kişilerde pedin sık değiştirilmesi gerekir. Uzun süre nemli kalan cilt kolayca tahriş olur. Sıcak su ile uzun banyolar da dokunun kurumasına yol açar. Bu önlemlerin tamamı birkaç hafta içinde sonuç verir. Şikâyet sürdüğünde muayene tekrarlanır ve doku yapısı yeniden değerlendirilir. Kuruluğun tedavi edilebilir bir sorun olduğunu kişiye açıkça anlatmak da sürecin parçasıdır. Kişilerin önemli bir bölümü bu şikâyeti yaşın kaçınılmaz bir sonucu sayarak dile getirmez. Oysa doğru yaklaşımla birkaç hafta içinde belirgin bir rahatlama sağlanır. Bu nedenle kontrol görüşmelerinde kuruluk sorusunu kendim sorarım. Sorunun açıkça sorulması, kişinin şikâyetini anlatmasını kolaylaştırır.
İdrar Kaçırma Askı Ameliyatından Sonra Cinsel Kaygı Nasıl Aşılır?
İdrar kaçırma askı ameliyatından sonra cinsel kaygı, doğru bilgilendirme, kademeli bir dönüş planı ve gerektiğinde uzman desteğiyle aşılır. Kaygının en sık kaynağı, ilişki sırasında yeniden kaçırma yaşanacağı düşüncesidir. Bu düşünce ameliyattan önceki dönemde yıllarca yaşanan deneyimden beslenir. Kişi kaçırma yaşamasa bile beklenti sürdüğü için rahatlayamaz. İkinci kaynak, bölgeye zarar verme korkusudur. Şeridin yerinden oynayacağı ya da dikişlerin açılacağı düşüncesi sık karşılaşılan bir endişedir. Üçüncü kaynak, beden algısındaki değişimdir. Uzun süre ped kullanmış kişilerde koku ve ıslaklık kaygısı yerleşmiş olabilir. Dördüncü kaynak ise ağrı beklentisidir. Bu dört başlığın her biri farklı bir yaklaşımla ele alınır.
Bilgilendirme kaygının önemli bir bölümünü doğrudan çözer. Şeridin dokuya yerleştiğini ve olağan bir ilişkiyle yerinden oynamayacağını açıkça anlatırım. Dikişlerin kaç haftada iyileştiğini ve hangi tarihten sonra güvenli olduğunu belirtirim. Kaçırma kaygısı taşıyan kişilere ilişki öncesinde mesanenin boşaltılmasını öneririm. Bu basit önlem, olası bir kaçırmanın miktarını belirgin biçimde azaltır. İlişki öncesinde alınan sıvının sınırlanması da yardımcı olur. Yatağın üzerine serilen ince bir koruyucu örtü, kaygının büyük bölümünü ortadan kaldırır. Bu önerilerin somut olması, kişiye denetim duygusu kazandırır. Denetim duygusu arttıkça kaygı kendiliğinden geriler. İlk denemenin sorunsuz geçmesi de döngüyü tersine çevirir.
Kaygının sürdüğü durumlarda destek almak gerekir. Cinsel terapi konusunda deneyimli bir uzmanla yapılan birkaç görüşme çoğu zaman yeterli olur. Eşin de bu görüşmelere katılması sonucu belirgin biçimde iyileştirir. Leğen tabanı kaslarında aşırı kasılma bulunan kişilerde fizik tedavi programı eklenir. Bu programda gevşeme çalışmaları ve nefes teknikleri öğretilir. Uzun süren kaygı bazı kişilerde ilişkiden tamamen kaçınmaya dönüşür. Bu tablo ne kadar erken ele alınırsa çözümü o kadar kolay olur. Kontrol görüşmelerinde bu başlığı açıkça sormayı sürdürürüm. Sorulmadığında kişilerin büyük bölümü konuyu kendiliğinden açmaz. Sorunun sorulması bile çoğu kişide rahatlama yaratır. Kaygının azalması çoğu zaman aşamalı bir süreç izler. İlk aşamada kişi yalnız yakınlık kurmaya, ardından kademeli olarak ilişkiye döner. Bu kademeli plan, başarısızlık duygusunun ortaya çıkmasını önler. Dönüşün hızını kişinin kendisi belirlediğinde sonuç çok daha iyi olur. Ameliyatın amacı zaten günlük yaşamdaki kısıtlamaların kaldırılmasıdır ve cinsel yaşam bu amacın ayrılmaz parçasını oluşturur.
İdrar kaçırma askı ameliyatından sonra cinsel yaşama dönüş, kesinin iyileşmesiyle birlikte çoğu kişide dört ile altı hafta içinde gerçekleşir. İlk denemelerde hissedilen gerginlik ve hafif ağrı beklenen bulgulardır ve birkaç hafta içinde geçer. İlişki sırasında yaşanan kaçırmanın basınç artışına bağlı biçimi ameliyattan belirgin yarar görür, doruk anındaki kaçırma ise ayrı bir tedavi gerektirir. Kuruluk şikâyeti kayganlaştırıcı ve bölgesel tedavilerle yönetilebilen, ameliyatın kendisinden bağımsız bir sorundur. Eşin sürece dâhil edilmesi ve kademeli bir dönüş planı, kaygının aşılmasında en somut katkıyı sağlar.
1 Askı Ameliyatından Sonra Tampon Kullanılabilir mi?
2 Ameliyattan Sonra Ne Zaman Duş Alınabilir?
3 Askı Yerleştirilen Şerit Vücutta Ömür Boyu Kalır mı?
4 Ameliyattan Sonra İdrar Yapmakta Zorlanma Görülür mü?
5 Ameliyattan Sonra Gebelik Planlanabilir mi?
6 Askı Ameliyatından Sonra Leğen Tabanı Egzersizlerine Devam Edilmeli midir?
7 Askı Ameliyatından Sonra Spor Etkinliklerine Ne Zaman Başlanır?
8 Ameliyattan Sonra Ped Kullanımı Hemen Biter mi?
9 İlişkiden Sonra İdrar Yolu Enfeksiyonu Daha Sık Görülür mü?
10 Kontrol Muayeneleri Hangi Aralıklarla Yapılır?
11 Erkeklerde Askı Ameliyatından Sonra Cinsel İşlev Etkilenir mi?
12 İlişki Sırasında Şeridin Hissedilmesi Olağan mıdır?
13 Ameliyattan Sonra Kabızlık Neden Önemlidir?
Kaynakça
Bu sayfadaki bilgiler hazırlanırken yararlanılan uluslararası kaynaklar aşağıda listelenmiştir.
- Bladder Control Problems (Urinary Incontinence) www.niddk.nih.gov
- Urinary Incontinence medlineplus.gov
- Kegel Exercises www.niddk.nih.gov
- Cystocele www.niddk.nih.gov
- Urodynamic Testing www.niddk.nih.gov
- Bladder Diseases medlineplus.gov
- Literatür taraması: “midurethral sling stress urinary incontinence outcomes” pubmed.ncbi.nlm.nih.gov