Kapalı mesane tümörü ameliyatı öncesinde hangi tetkikleri istediğimi, idrar enfeksiyonunun neden önce tedavi edildiğini ve aç kalma süresini anlatıyorum. Hastaneye gidiş saatini ve refakatçi düzenini de aktarıyorum.
Kapalı mesane tümörü ameliyatı öncesinde kan ve idrar tetkikleri, görüntüleme incelemeleri, anestezi değerlendirmesi ve kullanılan ilaçların düzenlenmesi hazırlanır. Bu hazırlığın amacı, ameliyatın güvenli bir zeminde yapılmasını ve çıkarılan dokunun doğru değerlendirilmesini sağlamaktır. İşlem karında kesi yapılmadan ve doğal idrar yolundan yürütüldüğü için hasta tarafından küçük bir girişim gibi algılanır. Oysa mesane duvarının katmanları arasında çalışılan ve doku örneğinin derinliğinin belirleyici olduğu ayrıntılı bir ameliyattır. Hazırlığın eksik kalması, ameliyatın ertelenmesine ya da sonucun yetersiz değerlendirilmesine yol açabilir. Bu nedenle hazırlık listesini randevu verilirken yazılı olarak veririm. Listede tetkiklerin yanı sıra ilaç düzeni, aç kalma süresi ve hastaneye gidiş saati de yer alır. Hazırlığın tamamlanması çoğu kişide birkaç gün sürer. Bu sürenin randevu ile ameliyat tarihi arasına sığacak biçimde planlanması gerekir.
Hastaların en çok zorlandığı konu, hangi ilacın kesileceği ve hangisinin sürdürüleceğidir. Kalp hastalığı, şeker hastalığı ve tansiyon yüksekliği nedeniyle birkaç ilaç birden kullanan kişilerde bu düzenleme ayrı bir görüşme gerektirir. İkinci sık zorlanma konusu, ameliyat öncesinde aç kalma süresinin yanlış anlaşılmasıdır. Gereğinden uzun süre aç ve susuz kalmak, özellikle yaşlı kişilerde halsizliğe ve tansiyon düşmesine yol açar. Üçüncü konu ise hastaneye kaçta gidileceği ve yanında kimin bulunacağıdır. Bu üç başlık netleştiğinde ameliyat günü çok daha düzenli geçer. Hazırlığın bir bölümü hastanın kendi sorumluluğundadır ve evde yapılır. Diğer bölümü ise hastanede yürütülen değerlendirmelerden oluşur. İki bölümün birbirini tamamlaması, ertelemelerin önüne geçen en pratik düzendir. Bu yazıda istenen tetkikleri, idrar enfeksiyonunun neden önce tedavi edildiğini, aç kalma süresini, hastaneye gidiş zamanını ve refakatçi düzenini anlatıyorum. Ameliyatın kendisi ve sonrasındaki süreç için mesane tümörünün idrar yolundan çıkarılması hakkındaki sayfa yol gösterir.
Kapalı Mesane Tümörü Ameliyatı Öncesinde Hangi Tetkikler İstenir?
Kapalı mesane tümörü ameliyatı öncesinde kan sayımı, kanama ve pıhtılaşma testleri, böbrek ve karaciğer işlevlerini gösteren tahliller, idrar tahlili, idrar kültürü, akciğer filmi ve kalp elektrosu istenir. Kan sayımı, kansızlık olup olmadığını ve enfeksiyon bulgusunu gösterir. İdrarda uzun süredir kanama olan kişilerde kansızlık sık görülür ve ameliyat öncesinde düzeltilmesi gerekebilir. Kanama ve pıhtılaşma testleri, işlem sırasında ve sonrasında beklenen kanama davranışı hakkında bilgi verir. Böbrek işlevlerini gösteren tahliller, hem anestezi planı hem de kontrast madde kullanımı açısından önem taşır. Kan grubu belirlenir ve gerekli görülen kişilerde kan hazırlığı yapılır. Akciğer filmi ve kalp elektrosu, anestezi uzmanının değerlendirmesinin temel parçalarıdır. Kalp hastalığı bulunan kişilerde ek incelemeler ve kardiyoloji görüşü istenir. Görüntüleme tarafında ise üst idrar yollarının değerlendirilmesi öne çıkar. Bilgisayarlı tomografi ile böbrekler, idrar boruları ve mesane birlikte incelenir. Bu inceleme, mesane dışında başka bir odak bulunup bulunmadığını gösterir. İdrarda anormal hücre araştırması da değerlendirmeye eklenebilir.
Tetkiklerin zamanlaması da içeriği kadar önemlidir. Kan tahlillerinin ameliyata yakın bir tarihte yapılması, sonuçların güncel olmasını sağlar. Kontrast maddeli görüntülemenin ameliyattan birkaç gün önce tamamlanması uygun olur. Görüntülemede saptanan bulguların ameliyat planını değiştirebileceğini de göz önünde bulundururum. Tümörün büyüklüğü, sayısı ve mesane içindeki yerleşimi işlemin süresini doğrudan etkiler. İdrar akımının zayıf bulunduğu ve mesanede idrar kaldığı saptanan erkeklerde ek bir değerlendirme yapılır. Bu tabloda prostat büyümesine bağlı olarak gelişen mesanenin boşalmasını güçleştiren tıkanıklık gündeme gelir ve ameliyat planı buna göre genişletilebilir. Önceden mesane ameliyatı geçirmiş kişilerde eski patoloji raporlarının getirilmesini isterim. Bu raporlar, tümörün türü ve derecesi hakkında karşılaştırma olanağı sağlar. Daha önce mesane içine ilaç uygulaması yapılmış kişilerde uygulama tarihleri de kaydedilir. Tüm bu bilgiler tek bir dosyada toplandığında ameliyat kararı çok daha sağlam bir zemine oturur. Eksik kalan bir tetkikin ameliyat sabahı fark edilmesi ise ertelenmeye yol açar. Tetkik listesini hastaya tek bir sayfada ve sıralı biçimde veririm. Listede her tetkikin nerede yaptırılacağı ve sonucun ne zaman çıkacağı da yazılı olur. Sonuçların ameliyattan birkaç gün önce elime ulaşması, gözden geçirmek için zaman bırakır. Beklenmeyen bir bulgu saptandığında plan bu sürede yeniden düzenlenebilir. Hastanın kendi sonuçlarının bir örneğini saklaması da ileriki kontrollerde işe yarar.
Kapalı Mesane Tümörü Ameliyatı Öncesinde İdrar Enfeksiyonu Neden Tedavi Edilir?
Kapalı mesane tümörü ameliyatı öncesinde idrar enfeksiyonu, iltihabın kana karışarak yaygın bir tabloya dönüşme olasılığı bulunduğu için tedavi edilir. Ameliyat sırasında mesane sıvıyla doldurulur ve duvarda kesilen alanlardan damarlar açığa çıkar. İdrarda bakteri bulunuyorsa bu bakteriler açılan damar yataklarından kana geçebilir. Kana geçen mikroplar ateş, titreme ve tansiyon düşmesiyle seyreden ağır bir tabloya yol açabilir. Bu tablo, ameliyatın kendisinden çok daha ciddi bir sorun hâline gelebilir. İkinci neden, iltihabın mesane duvarını ödemli ve kanamaya yatkın hâle getirmesidir. Ödemli bir duvarda katmanların ayırt edilmesi güçleşir ve delinme olasılığı artar. Üçüncü neden, iltihabın patoloji incelemesini güçleştirmesidir. İltihaplı dokuda hücre yapısı değiştiği için tümörün derecesi olduğundan farklı değerlendirilebilir. Bu üç nedenin her biri tek başına ertelemeyi gerektirecek ağırlıktadır. Bu yüzden ameliyat öncesinde idrar kültürünün temiz olmasını isterim. Kültürde üreme saptanan kişilerde uygun tedavi tamamlanır ve kontrol kültürü alınır.
Belirti vermeyen bakteri varlığı ile gerçek enfeksiyonun ayrımı da bu dönemde yapılır. Sonda kullanan kişilerin idrarında belirti olmadan bakteri bulunması sık görülür. Bu durum günlük yaşamda çoğu zaman tedavi gerektirmez, ancak girişim öncesinde ele alınır. Tedavinin ameliyata yakın bir tarihte tamamlanması ve gereksiz uzatılmaması uygun olur. Ameliyat sırasında damardan tek doz koruyucu ilaç verilmesi de ayrıca planlanır. Bu uygulamanın türü, kültür sonucu ve kişinin öyküsü gözetilerek belirlenir. Önceden dirençli bakteri üremiş kişilerde plan önceden değiştirilir. İdrar tahlili temiz olduğu hâlde sık idrara çıkma ve sıkışma şikâyeti süren kişilerde şikâyetin kaynağı ayrıca araştırılır. Bu kişilerde mesanenin istemsiz kasılmalarıyla giden sıkışma tablosu benzer şikâyetlere yol açabilir. Tümörün kendisi de mesane duvarını uyararak sık idrara çıkmaya neden olabilir. Bu nedenle şikâyetlerin ameliyattan sonra yeniden değerlendirilmesi gerekir. Ateş, yan ağrısı ve bulanık idrar gibi bulgular ortaya çıktığında ameliyat tarihi beklenmeden başvurulmalıdır. Enfeksiyon nedeniyle ertelenen ameliyatlarda yeni tarih, tedavi bittikten sonra belirlenir. Bu erteleme kısa sürdüğü için tümörün ilerlemesi açısından kaygı yaratmaz. Ertelemenin nedenini hastaya açıkça anlatmak, sürece olan güveni korur. Tedavi sırasında bol su içilmesi ve idrarın biriktirilmemesi iyileşmeyi hızlandırır. Kontrol kültüründe üreme saptanmadığında ameliyat planı yeniden yürürlüğe girer.
Kapalı Mesane Tümörü Ameliyatı Öncesinde Aç Kalma Süresi Ne Kadardır?
Kapalı mesane tümörü ameliyatı öncesinde katı gıdalar için genellikle gece yarısından itibaren, berrak sıvılar için ise işlemden birkaç saat öncesine kadar aç kalınır. Aç kalmanın amacı, anestezi sırasında mide içeriğinin akciğerlere kaçmasını önlemektir. Katı gıdaların mideden boşalması uzun sürdüğü için bu süre daha geniş tutulur. Su, şekersiz açık çay ve posasız meyve suyu gibi berrak sıvılar mideden hızla boşalır. Bu nedenle berrak sıvı alımına işlemden birkaç saat öncesine kadar izin verilir. Sütlü içecekler ve posalı meyve suları berrak sıvı sayılmaz. Sakız çiğnemek ve şeker emmek de mide salgısını artırdığı için uygun değildir. Gereğinden uzun süre susuz kalmak ise yarar yerine zarar getirir. Susuz kalan kişilerde damar yolu açmak güçleşir ve tansiyon düşmesi daha sık görülür. Yaşlı kişilerde ve şeker hastalarında bu sakınca daha belirgindir. Bu nedenle aç kalma süresini kişiye göre ve ameliyat saatine göre belirlerim. Öğleden sonraya alınan ameliyatlarda sabah erken saatte berrak sıvı alınmasına izin verilebilir.
İlaç düzeni de aç kalma kurallarının bir parçasıdır. Tansiyon ilaçlarının önemli bir bölümü ameliyat sabahı az bir suyla alınır. Bazı tansiyon ilaç gruplarının ise ameliyat sabahı kesilmesi istenir. Şeker hastalarında ağızdan alınan ilaçların ameliyat sabahı alınmaması genellikle uygun olur. İnsülin kullanan kişilerde doz, ameliyat saatine göre önceden yeniden düzenlenir. Kan sulandırıcı kullanan kişilerde ilacın kesilme zamanı ilgili uzmanla birlikte belirlenir. Bu ilaçların erken kesilmesi pıhtı riskini, geç kesilmesi ise kanama riskini artırır. Bitkisel ürünlerin ve takviyelerin bir bölümü kanamayı artırdığı için ameliyattan önce bırakılması istenir. Kullanılan tüm ilaçların adlarının ve dozlarının yazılı olarak getirilmesi bu düzenlemeyi kolaylaştırır. Kutuların yanında getirilmesi de karışıklığı önler. Sigaranın ameliyattan önce bırakılması akciğer açısından somut bir katkı sağlar. Bu ayrıntıların tamamı anestezi değerlendirmesi sırasında yeniden gözden geçirilir. Aç kalma kurallarına uyulmaması ameliyatın o gün yapılamamasına yol açabilir. Bu nedenle kuralları hem hastaya hem de yanındaki yakınına anlatırım. Gece yarısından sonra hiçbir şey yenmemesi gerektiği yazılı olarak da belirtilir. Sabah alınacak ilaçların hangi saatte ve ne kadar suyla alınacağı ayrıca not edilir. Bu kadar ayrıntılı bir liste ilk bakışta fazla görünse de ertelemelerin çoğunu önler.
Kapalı Mesane Tümörü Ameliyatı Öncesinde Hastaneye Ne Zaman Gidilir?
Kapalı mesane tümörü ameliyatı öncesinde hastaneye çoğu zaman ameliyat sabahı, işlem saatinden birkaç saat önce gidilir. Bu süre, yatış işlemlerinin tamamlanması, damar yolunun açılması ve son değerlendirmelerin yapılması için gerekir. Hastanın giriş belgeleri hazırlanır ve ameliyat onam formu yeniden gözden geçirilir. Kan tahlilleri ve görüntüleme sonuçları dosyada kontrol edilir. Anestezi uzmanı son bir muayene yapar ve aç kalma süresini doğrular. Gerekli görülen kişilerde ameliyattan önce sakinleştirici bir ilaç verilir. Ameliyat bölgesinin temizliği ve gerekirse tıraşı bu dönemde yapılır. Hastaya ameliyat önlüğü giydirilir ve takıları çıkarılır. Bu hazırlıkların acele yapılması hem hata olasılığını hem de kaygıyı artırır. Bu nedenle gidiş saatini geniş tutmayı tercih ederim. Şehir dışından gelen kişilerde bir gece önceden şehre gelinmesi yolculuk yorgunluğunu azaltır. Trafik ve otopark gibi ayrıntıların önceden planlanması da gecikmeyi önler.
Bazı durumlarda yatışın bir gün önceden yapılması gerekir. Kan sulandırıcı kullanan ve ilacının damardan verilen bir seçenekle değiştirilmesi gereken kişiler bu gruptadır. Şeker hastalığı kontrolsüz seyreden ve kan şekerinin dengelenmesi gereken kişilerde de erken yatış planlanır. Kalp ve akciğer hastalığı nedeniyle ek hazırlık gereken kişilerde aynı yaklaşım uygulanır. Yalnız yaşayan ve ameliyat sabahı ulaşımı güç olan kişilerde de bir gece önceden yatış uygun olur. Patoloji sonucunda kas tabakasına ilerleme saptanan kişilerde ise ikinci aşamada daha kapsamlı bir girişim gündeme gelir. Böyle bir durumda planlanan mesanenin robotik yöntemle çıkarılması için yatış her zaman en az bir gün önceden yapılır. Bu ameliyatın hazırlığı da çok daha kapsamlıdır ve beslenme desteği ile bağırsak hazırlığını içerir. İlk ameliyat öncesinde bu olasılığın konuşulması, ikinci aşamaya hazırlıklı girilmesini sağlar. Hastanın ve ailesinin süreci baştan bilmesi, karar anında acele edilmesini önler. Ameliyat gününe ait tüm ayrıntıları yazılı olarak veririm. Yazılı bilgilendirme, telefonla sorulan soruların sayısını da belirgin biçimde azaltır. Hastaneye getirilecek eşyaların da önceden hazırlanması gerekir. Kaymayan terlik, rahat bir pijama ve kişisel temizlik malzemeleri bu listenin başında gelir. Gözlük, işitme cihazı ve kullanılan diğer yardımcı araçlar da yanında bulunmalıdır. Değerli eşyaların evde bırakılması ise kaybolma olasılığını ortadan kaldırır. Yatış süresi kısa olsa bile bu hazırlığın eksiksiz yapılması rahatlık sağlar.
Kapalı Mesane Tümörü Ameliyatı Öncesinde Refakatçi Gerekir mi?
Kapalı mesane tümörü ameliyatı öncesinde refakatçi bulunması çoğu kişide gereklidir ve yatış boyunca bir yakınının yanında kalması uygun olur. Ameliyattan sonra mesaneye bir sonda yerleştirilir ve bazı kişilerde sondadan sürekli yıkama yapılır. Bu düzen içinde hastanın hareketi kısıtlanır ve basit ihtiyaçlarda yardım gerekir. Anestezi etkisi geçene kadar denge ve dikkat bozulduğu için ilk saatlerde yalnız kalınması uygun değildir. Yaşlı kişilerde ameliyat sonrası dönemde geçici bilinç bulanıklığı görülebilir. Tanıdık bir yüzün yanında olması bu durumu belirgin biçimde azaltır. Refakatçinin sondanın nasıl izleneceğini ve idrar torbasının nasıl boşaltılacağını öğrenmesi de yararlı olur. Taburculuk sırasında verilen bilgilerin ikinci bir kişi tarafından da dinlenmesi, evde uygulamayı kolaylaştırır. Reçete edilen ilaçların ve kontrol randevusunun not edilmesi bu görüşmede yapılır. Refakatçinin yanında kimlik belgesi ve gerekli eşyaların bulunması yatışı kolaylaştırır. Hastanın kendi ilaçlarının kutularıyla birlikte getirilmesini de isterim.
Refakatçinin yapabileceği hazırlıklar ameliyat gününden önce başlar. Evde dönüş sonrasında rahat edilecek bir düzenin kurulması ilk adımdır. Bol su içilmesi gerektiği için yatağın yakınında su bulundurulması pratik bir önlemdir. Tuvalete kolay ulaşılabilen bir odanın seçilmesi ilk günleri kolaylaştırır. Kabızlığın önlenmesi için lifli besinlerin önceden hazırlanması yerinde olur. Ikınmanın mesanedeki kesilen alanlarda kanamayı artırabileceği unutulmamalıdır. Taburculuktan sonra ağır yük kaldırılmaması gerektiği için ev işlerinin paylaşılması gerekir. İlk günlerde araç kullanılmaması nedeniyle ulaşım planının yapılması da yararlı olur. Hangi belirtilerde hastaneye başvurulacağının yazılı olarak bulunması güven verir. Pıhtılı ve yoğun kanama, idrar yapamama, ateş ve şiddetli karın ağrısı bu listenin başında gelir. Patoloji sonucunun çıkacağı tarih ve kontrol randevusu da aynı sayfada yazılı olur. Bu düzen kurulduğunda ameliyat sonrası ilk günler sorunsuz geçer. Refakatçinin dinlenmesine de olanak tanıyan bir nöbet düzeni kurulması ayrıca yararlı olur. Yalnız yaşayan kişilerde taburculuk sonrası ilk günler için bir yakınının yanında kalması istenir. Böyle bir olanak bulunmayan kişilerde taburculuk bir gün ertelenebilir. Evde destek alamayacak kişilerde sondanın hastanede çekilmesi de tercih edilir. Bu düzenlemeleri ameliyat öncesinde konuşmak, taburculuk gününde acele karar verilmesini önler. Hastanın sosyal koşullarının bilinmesi, tıbbi planın gerçekçi kurulmasını sağlar.
Kapalı mesane tümörü ameliyatı öncesindeki hazırlık, işlemin güvenli yapılmasını ve patoloji sonucunun doğru değerlendirilmesini sağlayan bir bütündür. Kan ve idrar tetkikleri, görüntülemeler ve anestezi değerlendirmesi bu bütünün temel parçalarıdır. İdrar kültürünün temiz olması, ameliyatın ertelenmemesi için üzerinde en çok durduğum koşuldur. Aç kalma süresinin ve ilaç düzeninin kişiye göre belirlenmesi, ameliyat gününün sorunsuz geçmesini sağlar. Hastaneye zamanında gidilmesi ve yanında bir yakınının bulunması ise sürecin tamamını kolaylaştırır.
1 Kan Sulandırıcı İlaçlar Ameliyattan Kaç Gün Önce Kesilir?
2 Şeker Hastalarında Ameliyat Sabahı İlaçlar Nasıl Ayarlanır?
3 Ameliyat Öncesinde Sigara Bırakılmalı mıdır?
4 Ameliyattan Önce Bağırsak Temizliği Gerekir mi?
5 Takı, Protez Diş ve Lens ile Ameliyata Girilir mi?
6 Ameliyat Öncesinde Tırnak Ojesi Neden Çıkarılır?
7 Hastaneye Hangi Belgelerle Gidilir?
8 Ameliyat Öncesinde Duş Alınmalı mıdır?
9 Adet Dönemi Ameliyatın Ertelenmesini Gerektirir mi?
10 Ameliyattan Önce Hangi İlaçlar Sürdürülür?
11 Anestezi Değerlendirmesi Neleri İçerir?
12 Ameliyat Günü Su İçilebilir mi?
13 Ameliyat Öncesindeki Kaygı Nasıl Azaltılır?
Kaynakça
Bu sayfadaki bilgiler hazırlanırken yararlanılan uluslararası kaynaklar aşağıda listelenmiştir.
- What Is Bladder Cancer? www.cancer.gov
- Bladder Cancer Treatment www.cancer.gov
- Bladder Cancer medlineplus.gov
- Hematuria (Blood in the Urine) www.niddk.nih.gov
- Cystoscopy & Ureteroscopy www.niddk.nih.gov
- Urinary Diversion www.niddk.nih.gov
- Literatür taraması: “non muscle invasive bladder cancer intravesical BCG” pubmed.ncbi.nlm.nih.gov